ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ಒಂದಾಗಿ ಚಾಣಾಕ್ಷ ತಂತ್ರ ರೂಪಿಸಿತ್ತು ಭಾರತ-ಜರ್ಮನ್ !

ಪ್ರಥಮ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ದುರ್ಬಲಗೊಂಡಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಕನಸನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸಲು ಧೈರ್ಯದ ಯೋಜನೆಯೊಂದನ್ನು ಹೆಣೆದರು. ಫೆಬ್ರವರಿ 1915ರಲ್ಲಿ, ಸೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಭಕ್ನಾ, ಲಾಲಾ ಹರ್ ದಯಾಳ್ ಮತ್ತು ಯುವ ಧೀರ ಕರ್ತಾರ್ ಸಿಂಗ್ ಸರಭಾ ನೇತೃತ್ವದ ಗದರ್ ಪಕ್ಷವು ಯುರೋಪಿನ ಯುದ್ಧದ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್‌ನನ್ನು ಉರುಳಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಫಿರೋಜ್‌ಪುರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಹಸ್ಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ಫೆಬ್ರವರಿ 21, 1915ರಂದು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಸಶಸ್ತ್ರ ದಂಗೆಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವ ಯೋಜನೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಈ ದಂಗೆಯ ಹೃದಯಭಾಗವೇ ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನ್ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸಹಯೋಗ – ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ, ದಂಗೆಯ ಹರಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸವಾಲು ಹಾಕುವುದು. ಈ ಇತಿಹಾಸದ ಕಥೆಯು ಧೈರ್ಯ, ದ್ರೋಹ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗದ ಸಾರಾಂಶವಾಗಿದೆ.

ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಹಿಂದೂ-ಜರ್ಮನ್ ಸಹಕಾರದ ಉದಯ

ಪ್ರಥಮ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನವಾಗಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಗದರ್ ಪಕ್ಷವು ಈ ದುರ್ಬಲತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಬೀಜವನ್ನು ಬಿತ್ತಿತು. ಬ್ರಿಟನ್ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಶತ್ರುವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಜರ್ಮನಿಯು ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಲು ಮುಂದಾಯಿತು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1914ರಲ್ಲಿ ‘ಬರ್ಲಿನ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಕಮಿಟಿ’ (ಇಂಡಿಯನ್ ರೆವಲ್ಯೂಷನರಿ ಸೊಸೈಟಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.

ಈ ಕಮಿಟಿಯು ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿತು: ಗದರ್ ಚಳುವಳಿಯ ಪ್ರವರ್ತಕRU ಲಾಲಾ ಹರ್ ದಯಾಳ್, ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ವೀರೇಂದ್ರನಾಥ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ, ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಸಹೋದರ ಭೂಪೇಂದ್ರನಾಥ ದತ್ತ, ತಮಿಳು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಚಂಪಕರಾಮನ್ ಪಿಳ್ಳೈ, ತಾರಕನಾಥ ದಾಸ್ ಮತ್ತು ಮೌಲವಿ ಬರ್ಕತುಲ್ಲಾ. ಈ ಸಮಿತಿಯ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಗಣರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು. ಇದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಜರ್ಮನ್ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಪಡೆಯುವುದು, ಭಾರತೀಯ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಮಿಲಿಟರಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಗದರ್ ಮೂಲಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಪೂರೈಕೆ ಸಂಘಟಿಸುವುದು ಸೇರಿತ್ತು.

ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1914ರಲ್ಲಿ ಚಂಪಕರಾಮನ್ ಪಿಳ್ಳೈ ‘ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಟಿ’ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಇದು ಜರ್ಮನ್ ಜನರಲ್ ಸ್ಟಾಫ್‌ನೊಂದಿಗೆ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಜರ್ಮನಿಯು ಹಣಕಾಸು, ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಆಶ್ರಯ ಒದಗಿಸಿತು. ಬರ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ‘ಓರಿಯಂಟಲ್ ಬ್ಯೂರೋ’ ಜರ್ಮನ್ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಭಾರತೀಯ ಸೈನಿಕರಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಿತು.

ಈ ಸಹಕಾರದ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯು ‘ಆನ್ನಿ ಲಾರ್ಸೆನ್’ ಮತ್ತು ‘ಮಾವೆರಿಕ್’ ಹಡಗುಗಳ ಮೂಲಕ ಭಾರತಕ್ಕೆ 8,000 ರೈಫಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು 4 ಮಿಲಿಯನ್ ಮದ್ದುಗುಂಡುಗಳ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ. ಇದು ‘ಸಾಲ’ವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು, ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದಿಂದ ಮರುಪಾವತಿಯ ಭರವಸೆಯೊಂದಿಗೆ. ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಸಿಖ್ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳು ಜರ್ಮನಿಯೊಂದಿಗೆ ನಿಧಿಸಂಗ್ರಹಣೆ, ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಸಂವಹನದಲ್ಲಿ ಸಹಕರಿಸಿದರು. ಯುಎಸ್ಎ, ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್‌ನ ಭಾರತೀಯ ವಲಸೆಗಾರರು ಈ ಜಾಗತಿಕ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಬಲ ನೀಡಿದರು, ಗದರ್ ಚಳುವಳಿಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೋಚರತೆಯನ್ನು ತಂದರು.

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರದ ಹೋರಾಟ

ಗದರ್ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳು ಕೇವಲ ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಿಲ್ಲ; ಅವರು ಬೌದ್ಧಿಕ ಯುದ್ಧವನ್ನೂ ನಡೆಸಿದರು. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ರಾಮ್ ಚಂದ್ರ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಮೂಲಕ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಲಾಲಾ ಲಜಪತ್ ರಾಯ್ ‘ಯಂಗ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ ಮತ್ತು ‘ಇಂಡಿಯಾ ಹೋಮ್ ರೂಲ್ ಲೀಗ್’ ಮೂಲಕ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದದ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಜರ್ಮನ್ ಹಣ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಆರೋಪಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಅವರು ಅಮೆರಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕರನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮಹತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸಿದರು.

ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಿದ ಧೀರರು: ವಿಷ್ಣು ಗಣೇಶ್ ಪಿಂಗಳೆ ಮತ್ತು ರಾಶ್ ಬಿಹಾರಿ ಬೋಸ್

ಗದರ್ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳು ಭಾರತದ ಜನರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು. 1914ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು, ಆದರೆ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ತಲುಪಲಿಲ್ಲ. ಸೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಭಕ್ನಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ನಾಯಕರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. 1914-1918ರ ನಡುವೆ 8,000 ಭಾರತೀಯರು ಮರಳಿದರು. ಅದರಲ್ಲಿ 3000 ಜನರನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು, 300ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜೈಲುವಾಸ ಮತ್ತು ಅನೇಕರು ಗೃಹಬಂಧನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು. ಆದರೂ ಕರ್ತಾರ್ ಸಿಂಗ್ ಸರಭಾ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು ಗಣೇಶ್ ಪಿಂಗಳೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರು.

ಪಿಂಗಳೆಯವರು ಬನಾರಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಶಸ್ತ್ರ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಪಿತಾಮಹ ರಾಶ್ ಬಿಹಾರಿ ಬೋಸ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ ದಂಗೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ವಿನಂತಿಸಿದರು. ಬೋಸ್ ಈ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ತಕ್ಷಣ, ಚಳುವಳಿ ತ್ವರಿತಗತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿತು. ಭಾರತೀಯ ಸೈನಿಕರನ್ನು ದಂಗೆಗೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಪಿಂಗಳೆಯರು ಸ್ವತಃ ಉತ್ತರ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಂಟೋನ್ಮೆಂಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ಈ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಜ್ವಾಲೆಯು ಇಡೀ ದೇಶವನ್ನು ಹೊತ್ತಿಸಲು ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳು ಉಳಿದಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಒಂದು ಅವಕಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ಕರಾಳ ನೆರಳು ಇಡೀ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಿತು.

ಯೋಜನೆ ಯಾಕೆ ವಿಫಲವಾಯಿತು?

ಫೆಬ್ರವರಿ 21, 1915 ಅನ್ನು ದಂಗೆಯ ದಿನಾಂಕವಾಗಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಒಬ್ಬ ನುಸುಳುಕೋರ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಗೌಪ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸೋರಿಕೆ ಮಾಡಿದ. ಇದರಿಂದ ಎಚ್ಚೆತ್ತ ಬ್ರಿಟಿಷರು ತಕ್ಷಣವೇ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಭದ್ರತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದರು ಮತ್ತು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿದರು. ಭಾರತೀಯ ಸೈನಿಕರಲ್ಲಿ ದೇಶಭಕ್ತಿಯ ಮನೋಭಾವವಿದ್ದರೂ, ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಗೌಪ್ಯತೆಯ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಸಶಸ್ತ್ರ ದಂಗೆಯನ್ನು ಕೊನೆಯ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ, ಗದರ್ ದಂಗೆ ವಿಫಲವಾದದ್ದು ಭಾರತೀಯ ಜನರಲ್ಲಿ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ದೇಶದ್ರೋಹಿ ಮಾಡಿದ ದ್ರೋಹದಿಂದಾಗಿ.

ಲಾಹೋರ್ ಪಿತೂರಿ ಪ್ರಕರಣ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗದ ಕಥೆ

ದಂಗೆಯ ವೈಫಲ್ಯದ ನಂತರ, ಬ್ರಿಟಿಷರು ‘ಲಾಹೋರ್ ಪಿತೂರಿ ಪ್ರಕರಣ’ವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಭಯಾನಕ ಶಿಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಿದರು. ಈ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ, ಒಟ್ಟು 114 ನಾಯಕರಿಗೆ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇತರ 93 ಜನರಿಗೆ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು. ಅನೇಕ ನಾಯಕರನ್ನು ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸೆಲ್ಯುಲಾರ್ ಜೈಲಿಗೆ ಗಡೀಪಾರು ಮಾಡಲಾಯಿತು.

ಆದರೆ 18 ವರ್ಷದ ಕರ್ತಾರ್ ಸಿಂಗ್ ಸರಭಾ, ಕಲಾ ಸಿಂಗ್, ವಿಷ್ಣು ಪಿಂಗಳೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಅನೇಕ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳು 1915 ರಲ್ಲಿ ನಗುನಗುತ್ತಾ ನೇಣುಗಂಬಕ್ಕೆ ಏರಿದರು. ಈ ದಂಗೆಯು ಮಿಲಿಟರಿ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ವಿಫಲವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನೇ ಅಲುಗಾಡಿಸಿತು ಮತ್ತು ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್‌ರಂತಹ ಅನೇಕ ಭವಿಷ್ಯದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಹೃದಯಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಜ್ವಾಲೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿಸಿತು, ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಹೊಸ ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ಸ್ಫೂರ್ತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು.