ಸಾವರ್ಕರ್ ಬರೆದ ಆ ಪುಸ್ತಕ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಬೆದರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು ಹೇಗೆ?

ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಹೆದರಿಸಿದ ಅನೇಕ ಪುಸ್ತಕಗಳಿವೆ, ಆದರೆ ಆ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕವನ್ನು  ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಮೊದಲೇ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪುಸ್ತಕ ಎಂದು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಘೋಷಿಸಿದ್ದರು. ಅದನ್ನು ಬರೆದವರು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಅಲ್ಲ ವಿನಾಯಕ್ ದಾಮೋದರ್ ಸಾವರ್ಕರ್. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಿರುವಂತೆ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ, ಚಿಂತಕ, ಬರಹಗಾರ, ಕವಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದುತ್ವ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರತಿಪಾದಕ. ಅವರು ಬರೆದ ಆ ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ʼThe Indian War of Independence: 1857’. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಸಾರ್ವಜನಿಕರನ್ನು ತಲುಪಿದರೆ, ಅದು ಭಾರತೀಯರ ಹೃದಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಕಿಡಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಭಯಪಟ್ಟಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಬ್ರಿಟಿಷರು ಅದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಮೊದಲೇ ಅದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಆ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕವು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಭಯಪಡುವಷ್ಟು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದು ನಿಜವೇ? ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಹುದಾದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಈ ಪುಸ್ತಕ ಹೊಂದಿತ್ತೇ?. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ, ಸಾವರ್ಕರ್ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಯಾಕೆ ಬರೆದರು, ಅದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಹೇಗೆ ಎಚ್ಚರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಕೊನೆಗೂ ಆ ಪುಸ್ತಕ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ತಲುಪಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯೋಣ.

ಕಥೆಯು 1906 ರಲ್ಲಿ ಸಾವರ್ಕರ್ ಕಾನೂನು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ಹೋಗಿದ್ದಾಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಲಂಡನ್‌ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಇಂಡಿಯಾ ಹೌಸ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಈ ಸ್ಥಳವು ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ಚಿಂತಕರಿಗೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಭವಿಷ್ಯದ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ, ಸಾವರ್ಕರ್ 1857 ರ ದಂಗೆಯ ಆಳವಾದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು 1857 ರ ಮೊದಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮವನ್ನು ಸಿಪಾಯಿ ದಂಗೆಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಸಾವರ್ಕರ್ ಇದು ಸಮಗ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಾಂತಿ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದಾಖಲೆಗಳು, ಮಿಲಿಟರಿ ವರದಿಗಳು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು 1857 ರಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ರೈತರು, ರಾಜ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ಸಹ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ದಂಗೆ ಎದ್ದರು ಎಂಬ ತೀರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಬಂದರು.

ಈ ಅಧ್ಯಯನದ ನಂತರ, ಸಾವರ್ಕರ್ 1908 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ ಬರೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದರ ಮೊದಲ ರಹಸ್ಯ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮೇ 10, 1909 ರಂದು ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ “ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ವಾರ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆನ್ಸ್ ಆಫ್ 1857” ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಲೇಖಕರ ಹೆಸರನ್ನು “ಆನ್ ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲಿಸ್ಟ್” ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ, ಸಾವರ್ಕರ್ ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಇಂಡಿಯಾ ಹೌಸ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಲೈಬ್ರರಿಯಲ್ಲಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರಿ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಲೇಖಕರ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು. ಈ ದಾಖಲೆಗಳು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪಕ್ಷಪಾತವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಿದವು, ಅಲ್ಲದೇ ಬ್ರಿಟಿಷರು “ಸಿಪಾಯಿ ದಂಗೆ” ಎಂದು ಕರೆದದ್ದು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಯೋಜಿತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು  ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದು ಕಾರಣವಾಯಿತು.

ನಿಖರವಾಗಿ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಹಿಂದೆ, ಮೇ 10, 1908 ರಂದು, 1857 ರ ದಂಗೆಯ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದಂದು, ಸಾವರ್ಕರ್ “ಓ ಮಾರ್ಟಿರ್ಸ್” ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ನಾಲ್ಕು ಪುಟಗಳ ರಹಸ್ಯ ಕರಪತ್ರವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ವಿತರಿಸಿದರು. ಈ ಕರಪತ್ರವು ಮೇ 10, 1857 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಯುದ್ಧವು ಮೇ 10, 1908 ರಂದು ಕೊನೆಗೊಂಡಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಆ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಮತ್ತೊಂದು ಮೇ 10 ಬರುವವರೆಗೆ ಅದು ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿತು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಸಾವರ್ಕರ್ 1857 ಅನ್ನು ಕೇವಲ ಸಿಪಾಯಿಗಳ ದಂಗೆ ಎಂದು ನೋಡಿದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು. ಸಾವರ್ಕರ್ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಗುಪ್ತಚರ ಇಲಾಖೆಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು. ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ಪುಸ್ತಕದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಲಂಡನ್ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ನವೆಂಬರ್ 6, 1908 ರಿಂದ ಜುಲೈ 23, 1909 ರವರೆಗೆ ಒಂಬತ್ತು ತಿಂಗಳ ತೀವ್ರ ಪ್ರಯತ್ನದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಗುಪ್ತಚರ ಮತ್ತು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಪುಸ್ತಕದ ಭಾಷೆ, ಶೀರ್ಷಿಕೆ, ಮುದ್ರಣ ಸ್ಥಳ ಅಥವಾ ಲೇಖಕರ ಹೆಸರಿನ ಬಗ್ಗೆ ನಿಖರವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ಮುಂಚೆಯೇ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಯಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತವು ಇದನ್ನು “ದೇಶದ್ರೋಹಿ ಸಾಹಿತ್ಯ” ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಸರಣವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು. ಆದರೆ ಕಥೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಭಾಗವು ಇಲ್ಲಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ನಿಷೇಧದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳು ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ತರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು.

ನಿಷೇಧದ ನಂತರ, ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಮುದ್ರಿಸಲು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಪ್ರಕಾರ, ಇದರ ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಯುರೋಪಿನ ರಹಸ್ಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನೆದರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಅದನ್ನು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಜಾಲಗಳ ಮೂಲಕ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪೊಲೀಸರ ಅನುಮಾನವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಅದನ್ನು ಇತರ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ ಮರೆಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೆಲವು ಪ್ರತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೊಂದು ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಸಹ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಕ್ರಮೇಣ, ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು ಮತ್ತು ಸ್ಪೂರ್ತಿದಾಯಕ ದಾಖಲೆಯಾಯಿತು. ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್‌ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅನೇಕ ಯುವ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳು ಇದನ್ನು ಓದುವುದರಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದರು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ನಿಗ್ರಹಿಸಲು ಬಯಸಿದ ಪುಸ್ತಕವು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಯಿತು.

1947 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ, ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಮೇಲಿನ ನಿಷೇಧವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂದು, ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಸಾವರ್ಕರ್ ಅವರ ಪುಸ್ತಕವು 1857 ರ ಘಟನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ನೀಡಿತು ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. 1857 ಕೇವಲ ಮಿಲಿಟರಿ ದಂಗೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಇದು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಕಥೆ ನಮಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾಠವನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ: ವಿಚಾರಗಳ ಶಕ್ತಿ ಕತ್ತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ಮೊದಲೇ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ ಪುಸ್ತಕವು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಯಿತು.