ಸಿಕ್ಕಿಂ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು: ರಾಣಿಯೇ ಗೂಢಾಚಾರಿಯಾಗಿದ್ದಳು!

ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಸಿಕ್ಕಿಂ 1970 ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿದ್ದ ಹಿಮಾವೃತ ರಾಜ್ಯವು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಜನಾಂಗೀಯ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ, ರಾಜಕೀಯ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಿ ತುಳುಕಿದರು, ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು, ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಅಶಾಂತಿ ಹರಡಿತು. ಈ ಹದಗೆಡುತ್ತಿದ್ದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸಿಕ್ಕಿಂನ ಅಮೇರಿಕನ್ ರಾಣಿ ಹೋಪ್ ಕುಕ್ ಆಗಿದ್ದಳು. 1973 ರ ಈ ಘಟನೆಯು ಸಿಕ್ಕಿಂ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ಅಮೇರಿಕನ್ ರಾಣಿಯ ಯುಎಸ್ ಗುಪ್ತಚರ ಸಂಸ್ಥೆ ಸಿಐಎ  ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಗುಪ್ತಚರ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿಯ ಸಂಯೋಜಿತ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಸಿಕ್ಕಿಂ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ ಆ ರೋಮಾಂಚಕ ಘಟನೆಯ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ.

1950 ರ ಭಾರತ-ಸಿಕ್ಕಿಂ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿತ್ತು ಸಿಕ್ಕಿಂ, 1970 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಹದಗೆಡುತ್ತಾ ಬಂತು, ಸಿಕ್ಕಿಂ ಅನ್ನು ಆಗ ರಾಜ ಪಾಲ್ಡೆನ್ ಥೊಂಡುಪ್ ನಮ್ಗ್ಯಾಲ್ ಚೋಗ್ಯಾಲ್ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಆದರೆ ಸಿಕ್ಕಿಂ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹದಗೆಡಲು ಕಾರಣವಾದವಳು ಆತನ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಸಿಕ್ಕಿಂನ ರಾಣಿ  ಅಮೇರಿಕನ್ ಮೂಲದ ಹೋಪ್ ಕುಕ್.

ಹೋಪ್ ಕುಕ್ 1959 ರಲ್ಲಿ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಡೆನ್ ಥೊಂಡುಪ್ ನಮ್ಗ್ಯಾಲ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದಳು. ಅವರು ಮಾರ್ಚ್ 20, 1963 ರಂದು ವಿವಾಹವಾದರು. ನಂತರ, 1965 ರಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಡೆನ್ ಥೊಂಡುಪ್ ನಮ್ಗ್ಯಾಲ್ ರಾಜನಾದಾಗ, ಹೋಪ್ ಕುಕ್ ಸಿಕ್ಕಿಂನ ರಾಣಿಯಾದರು. ಆದರೆ ಬರುಬರುತ್ತಾ ಆಕೆ ಕೇವಲ ಅರಮನೆಯ ರಾಣಿಯಾಗಿ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ ಬದಲಾಗಿ ಆಕೆ ರಾಜಕೀಯ ಮಾಸ್ಟರ್ ಮೈಂಡ್ ಆದಳು.

ರಾಣಿ ಹೋಪ್ ಕುಕ್ ವಿದೇಶಿ ಪತ್ರಕರ್ತರನ್ನು ಅರಮನೆಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು, ಸಂದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಳು ಮತ್ತು ಸಿಕ್ಕಿಂ ಅನ್ನು “ಭಾರತದ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಿರುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರ” ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದಳು. ಸಿಕ್ಕಿಂನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಲು ಅವಳು ಚೋಗ್ಯಾಲ್ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರಿದಳು. ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿನ ಗುಪ್ತಚರ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅವಳನ್ನು “ಗೂಢಚಾರ ರಾಣಿ” ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಯುಎಸ್ ಗುಪ್ತಚರ ಸಂಸ್ಥೆ ಸಿಐಎ ಜೊತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುವ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಅವಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೊರಿಸಲಾಯಿತು. ಲೇಖಕ ದೇವದತ್ ಡಿ. ತಮ್ಮ “ಅಜಿತ್ ದೋವಲ್: ಆನ್ ಎ ಮಿಷನ್” ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿನ ಗುಪ್ತಚರ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹೋಪ್ ಕುಕ್ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ನ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಶಂಕಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಭಾರತ-ಯುಎಸ್ ಸಂಬಂಧಗಳು ಹದಗೆಟ್ಟಿದ್ದವು. 1971 ರ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪರವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಹೋಪ್ ಕುಕ್ ಮೂಲಕ ಸಿಐಎ ಸಿಕ್ಕಿಂ ಅನ್ನು ಚೀನಾ ವಿರುದ್ಧ ಬಫರ್ ರಾಜ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಮೆರಿಕದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು ಎಂದು ಭಾರತ ಭಯಪಟ್ಟಿತು. ರಾಣಿಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳು ಸಿಕ್ಕಿಂನ ನೇಪಾಳಿ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು (ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು 75%) ಮತ್ತಷ್ಟು ಕೆರಳಿಸಿತು. ಅವರು ಅದಾಗಲೇ ಭೂಮಾಲೀಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಭೂಟಿಯಾ-ಲೆಪ್ಚಾ ಗಣ್ಯರ ಚುನಾವಣಾ ಪಕ್ಷಪಾತದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು. ರಾಣಿಯ ಪ್ರಭಾವವು ಜನಾಂಗೀಯ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯನ್ನು ಉಲ್ಬಣಗೊಳಿಸಿತು.

1973 ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಫೆಬ್ರವರಿ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿನ ಅಕ್ರಮಗಳ ಆರೋಪಗಳು ಬೆಂಕಿಗೆ ತುಪ್ಪ ಸುರಿಯಿತು. ಚೋಗ್ಯಾಲ್ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರನ್ನು ಜೈಲಿಗೆ ಹಾಕಿದರು. ಏಪ್ರಿಲ್ 2 ರಂದು, ಕ್ರೌನ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಟೆನ್ಸಿಂಗ್ ನಮ್ಗ್ಯಾಲ್ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರ ಮೇಲೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಲು ಆದೇಶಿಸಿದರು, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ. ಈ ಘಟನೆ ಸಿಕ್ಕಿಂನಾದ್ಯಂತ ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚಿನಂತೆ ಹರಡಿತು. ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು, ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು, ಸ್ಥಳೀಯ ಪೊಲೀಸರು ಓಡಿಹೋದರು. ರಸ್ತೆಗಳು ಟ್ರಕ್‌ ಮತ್ತು ಜೀಪ್‌ಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದವು. ಚೋಗ್ಯಾಲ್ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರಿಗೆ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಹಾಯವನ್ನು ಕೋರಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಮ್ ಕಳುಹಿಸಿದರು. 1950 ರ ಭಾರತ-ಸಿಕ್ಕಿಂ ಒಪ್ಪಂದದಡಿಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತವು ಸಿಕ್ಕಿಂನ ರಕ್ಷಣಾ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಮಧ್ಯೆ, ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಕ್ಕಾಗಿ ಮನವಿ ಮಾಡಿದರು.

ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯು ಬ್ರಿಗೇಡಿಯರ್ ದೇವಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ನೇತೃತ್ವದ 17 ನೇ ಪರ್ವತ ವಿಭಾಗದಿಂದ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿತು. ಸೈನ್ಯವು ಕನಿಷ್ಠ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿತು, ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರೊಂದಿಗೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿತು, ಅವರ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು (ಭೂಮಾಲೀಕತ್ವ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವುದು) ಆಲಿಸಿತು, ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನಾ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಮನೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿತು. ಚೋಗ್ಯಲ್ ಅವರ 200 ಸದಸ್ಯರ ಅರಮನೆಯ ಕಾವಲುಗಾರನನ್ನು ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ನಿಶ್ಯಸ್ತ್ರಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಏಪ್ರಿಲ್ 8 ರಂದು, ಚೋಗ್ಯಲ್ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ಏಪ್ರಿಲ್ 15 ರ ವೇಳೆಗೆ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

ತೆರೆಮರೆಯಲ್ಲಿ, ಯುವ ಗುಪ್ತಚರ ಅಧಿಕಾರಿ ಅಜಿತ್ ದೋವಲ್ ಸಿಕ್ಕಿಂನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ನಾಡಿಮಿಡಿತವನ್ನು ಅಳೆದರು ಮತ್ತು ವಿಲೀನವು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಇಚ್ಛೆ ಎಂದು ದೃಢೀಕರಿಸುವ ವರದಿಯನ್ನು ದೆಹಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು. ಈ ಗುಪ್ತಚರ ಕೆಲಸವು ಹೋಪ್ ಕುಕ್ ಅವರ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತಟಸ್ಥಗೊಳಿಸಿತು. ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದ ಒತ್ತಡದ ನಡುವೆ, ರಾಣಿ ಹೋಪ್ ಕುಕ್ 1973 ರಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಂ ಅನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಗೆ ತೆರಳಿದಳು ಮತ್ತು ಎಂದಿಗೂ ಹಿಂತಿರುಗಲಿಲ್ಲ.

ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು 1974 ರ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು 1975 ರ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಏಪ್ರಿಲ್ 14, 1975 ರಂದು, ಶೇ. 97.5 ರಷ್ಟು ಮತಗಳು ಭಾರತದೊಂದಿಗಿನ ವಿಲೀನವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದವು. ಮೇ 16, 1975 ರಂದು, ಸಿಕ್ಕಿಂ ಭಾರತದ 22 ನೇ ರಾಜ್ಯವಾಯಿತು. ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಬಂದಿತು.

ಈ ಕಥೆ ಸಿಕ್ಕಿಂನ ವಿಲೀನದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅಮೇರಿಕನ್ ರಾಣಿಯ ಸಿಐಎ ಸಂಪರ್ಕಗಳು, ಜನಾಂಗೀಯ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಘರ್ಷವಿಲ್ಲದೆ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ವಿಜಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ಮಿಲಿಟರಿ ಮತ್ತು ಗುಪ್ತಚರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಂಯೋಜಿತ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಪ್ರತಿಫಲನವಾಗಿದೆ.