ಈಶಾನ್ಯದ ಭಯಾನಕ ದಂಗೆ:‌ ಬ್ರಿಟಿಷರನ್ನು ದುಃಸ್ವಪ್ನವಾಗಿ ಕಾಡಿದ್ದ ತಿರೋಟ್ ಸಿಂಗ್

‌

19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಟಿಷರು ಭಾರತದ ಈಶಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಕ್ರಮೇಣ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಮೇಘಾಲಯದ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಒಬ್ಬ ಯೋಧ, ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಸವಾಲು ಹಾಕಲು ಧೈರ್ಯ ಮಾಡಿದ. ಅವನೇ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ತಿರೋಟ್ ಸಿಂಗ್. ಖಾಸಿ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಈ ಮಹಾನ್ ಆಡಳಿತಗಾರ ತನ್ನ ಭೂಮಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಹೋರಾಡಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ದೇಶದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಗೌರವವನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ತನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನೂ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ.

ಯಾಂಡಬೊ ಒಪ್ಪಂದದ ನಂತರ (ಫೆಬ್ರವರಿ 24, 1826), ಬ್ರಿಟಿಷರು ಅಸ್ಸಾಂ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಡೇವಿಡ್ ಸ್ಕಾಟ್ ಗುವಾಹಟಿಯನ್ನು ಸಿಲ್ಹೆಟ್‌ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಯೋಜಿಸಿದ. ಈ ಮಾರ್ಗವು ಖಾಸಿ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗಬೇಕಾಗಿತ್ತು, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಮೇಘಾಲಯದ ನೊಂಗ್ಖ್ಲಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ತಿರೋತ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರಿಂದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದ. ತನ್ನ ಪ್ರಜೆಗಳ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದ ಆಡಳಿತಗಾರ ತಿರೋಟ್ ಸಿಂಗ್, ಈ ರಸ್ತೆಯು ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಜನರ ಚಲನೆಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಈ ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ, ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದರು. ಆದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಉದ್ದೇಶಗಳು ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಶಾಶ್ವತ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಬಯಸಿದ್ದರು. ಬ್ರಿಟಿಷರು ತನ್ನ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯೋಜಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು ತಿರೋಟ್ ಸಿಂಗ್ ಅರಿತುಕೊಂಡಾಗ, ಅವನೊಳಗೆ ಪ್ರತಿರೋಧದ ಜ್ವಾಲೆ ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡಿತು. ಇದು ಕೇವಲ ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಖಾಸಿ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿ ಎಂದು ಅವನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡ.

ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಶಕ್ತಿಗೆ ಬೆದರುವ ಬದಲು ಅವರನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರದಲ್ಲಿ ತಿರೋಟ್ ಸಿಂಗ್‌ನ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಅಡಗಿತ್ತು. ಏಪ್ರಿಲ್ 1829 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಪಂಚಾಯತಿ ಕರೆದು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ನಾಂಗ್ಖ್ಲೋವನ್ನು ತೊರೆಯುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ನಿರಾಕರಿಸಿದಾಗ, ಅವರು ರಣಕಹಳೆ ಊದಿದರು. ಏಪ್ರಿಲ್ 4, 1829 ರಂದು, ತಿರೋಟ್ ಸಿಂಗ್ ನೇತೃತ್ವದ ಖಾಸಿ ಯೋಧರು ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾದ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಬೆಡಿಂಗ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಬರ್ಲ್ಟನ್ ಅವರನ್ನು ಕೊಂದರು. ಈ ಘಟನೆಯು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಹೊಡೆತವಾಗಿತ್ತು. ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಬುಡಕಟ್ಟು ಯೋಧರು ತಮ್ಮ ಭೂಮಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದರು. ಅವರ ಧೈರ್ಯವು ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧದ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ದಂಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಯಿತು.

ಬ್ರಿಟಿಷರು ಆಧುನಿಕ ಬಂದೂಕುಗಳು, ಫಿರಂಗಿಗಳು ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಖಾಸಿ ಯೋಧರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಯುಧಗಳಾದ ಬಿಲ್ಲುಗಳು, ಬಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಕತ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ತಿರೋಟ್ ಸಿಂಗ್ ಅಜೇಯನಾಗಿ ಉಳಿದರು. ಅವರು ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಖಾಸಿ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡುವುದು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಪ್ರತಿ ಹಂತದಲ್ಲೂ ತಿರೋಟ್ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹಚರರಿಂದ ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು. ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಕೊರತೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಬೆಂಕಿ ಒಳಗೆ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಹ ಸವಾಲು ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ತಿರೋತ್ ಸಿಂಗ್‌ಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು.

ಅನೇಕ ಖಾಸಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಶರಣಾದರೂ, ತಿರೋಟ್ ಸಿಂಗ್ ಒಂದು ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸಿದರು: ಬ್ರಿಟಿಷರನ್ನು ಓಡಿಸಿ ಭಾರತದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರಗೊಳಿಸುವುದು. ಅನೇಕ ಮುಖಂಡರ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯ ನಂತರವೂ, ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧದ ತನ್ನ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು 1833 ರವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಸಿದರು, ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದರು. ಈಗ ಅವರ ಭಯ ಎಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತೆಂದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಹೋಗುವ ಬದಲು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಚಲಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಯಾವುದೇ ಬೆಲೆ ತೆತ್ತಾದರೂ ತಿರೋಟ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಬಯಸಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು, ಅವರು ಮೋಸ ಮಾಡಿದರು. ಜನವರಿ 13, 1833 ರಂದು, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ತಿರೋಟ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ಮಾತುಕತೆಗಾಗಿ ಕರೆಸಿದರು. ಖಾಸಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ತಮ್ಮ ಕತ್ತಿಯ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪು ಇಡುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ತಿರೋಟ್ ಸಿಂಗ್ ಬ್ರಿಟಿಷರೊಂದಿಗೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಲು ಮಿಲಾಯಂನ ಲೂಮ್ ಮೈದಾನಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ, ಬ್ರಿಟಿಷರು ಅವರನ್ನು ವಿಶ್ವಾಸಘಾತುಕವಾಗಿ ಸೆರೆಹಿಡಿದು ಢಾಕಾ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಿದರು.

ಬ್ರಿಟಿಷರು ತಿರೋಟ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಗುವಾಹಟಿಗೆ ಕರೆತಂದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಅವರನ್ನು ಢಾಕಾಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಬ್ರಿಟಿಷರು ಅವರನ್ನು ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆಗಳಿಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಗುಲಾಮಗಿರಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಮಾತುಕತೆಗಳು ವಿಫಲವಾದಾಗ, ಬ್ರಿಟಿಷರು ಅವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಮರಳುವ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು, ಆದರೆ ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇರಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ತಿರೋಟ್ ಸಿಂಗ್ ಈ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದರು, “ಗುಲಾಮನಾಗಿ ಬದುಕುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಸಾಯುವುದು ಉತ್ತಮ.” ಹೀಗಾಗಿ, ತಿರೋಟ್ ಸಿಂಗ್ ಜುಲೈ 17, 1835 ರಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾ ನಿಧನರಾದರು.

ತಿರೋಟ್ ಸಿಂಗ್ ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಂಡರು, ಆದರೆ ಸಾವು ಕೂಡ ಅವರ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಅಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯ ಕ್ಷಣದವರೆಗೂ, ನಿಜವಾದ ದೇಶಭಕ್ತ ಅನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಎಂದಿಗೂ ತಲೆಬಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದರು. ಅವರ ಹೋರಾಟವು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕತ್ತಿಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅಚಲವಾದ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗದ ಮೂಲಕವೂ ಸಾಧಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ರವಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂದಿಗೂ, ತಿರೋಟ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಮೇಘಾಲಯದ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಮ್ಮೆ ಮತ್ತು ಗೌರವದಿಂದ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಜುಲೈ 17 ರಂದು “ತಿರೋಟ್ ಸಿಂಗ್ ದಿನ”ವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರನ್ನು ಭಾರತದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರಲ್ಲಿ ಎಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.