ಕಾನೂನು ವಿಚಾರಣೆ: ಇತಿಹಾಸವಾದ ಮದನ್ ಲಾಲ್ ಧಿಂಗ್ರಾ ಹೇಳಿಕೆ

ಆ ದಿನ, ಲಂಡನ್‌ನ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕೋಣೆಯೊಳಗೆ ಮೌನ ಆವರಿಸಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕೆಲವು ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಅಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದರು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕೊಠಡಿಯನ್ನು ತುಂಬಿ ಹೋಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು 25 ವರ್ಷದ ಭಾರತೀಯ ಯುವಕನೊಬ್ಬ ಕಟಕಟೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ. ಹಿರಿಯ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸಹಾಯಕ ಸರ್ ವಿಲಿಯಂ ಹಟ್ ಕರ್ಜನ್ ವಿಲ್ಲಿಯವರ ಹತ್ಯೆಗಾಗಿ ಆತನನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಯುವಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ತಲೆಬಾಗುತ್ತಾನೆ, ತನ್ನ ಕೃತ್ಯಗಳಿಗೆ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕರುಣೆಗಾಗಿ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಏನಾಯಿತು ಎಂಬುದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಅಲುಗಾಡಿಸಿತ್ತು. ಪ್ರತಿವಾದವನ್ನು ನೀಡುವ ಬದಲು, ಆ ಯುವಕ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನ್ಯಾಯದ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತತೆಯನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ. ಆ ಯುವಕ ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಅಲ್ಲ, ಮಹಾನ್ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಮದನ್ ಲಾಲ್ ಧಿಂಗ್ರಾ. ಕರ್ಜನ್ ವಿಲ್ಲಿಯವರ ಹತ್ಯೆಯ ಪರವಾಗಿ ಆತ ನೀಡಿದ ಹೇಳಿಕೆ, ಕಟೆಕಟೆಯಲ್ಲಿ ಆರೋಪಿಯಾಗಿ ನಿಂತಿರುವುದು ಧಿಂಗ್ರಾ ಅಲ್ಲ ಬದಲಿಗೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು.

ಈ ಘಟನೆ ನಡೆದಿದ್ದು ಜುಲೈ 1909 ರಲ್ಲಿ. ಲಂಡನ್‌ನ ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ಮದನ್ ಲಾಲ್ ಧಿಂಗ್ರಾ ಅವರು ಸರ್ ವಿಲಿಯಂ ಹಟ್ ಕರ್ಜನ್ ವಿಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಗುಂಡಿಕ್ಕಿ ಕೊಂದರು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಬಂಧಿಸಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಹಾಜರುಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು “ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಕೊಲೆ” ಆರೋಪವನ್ನು ಓದಿದ ತಕ್ಷಣ, ಧಿಂಗ್ರಾ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಘೋಷಿಸಿದರು: “ಆ ಪದವು ನನಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನಾನು ಯಾವುದೇ ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ನಾನು ಮಾಡಿರುವುದು ದೇಶಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯದ ಕ್ರಿಯೆ.”

ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಪದೇ ಪದೇ ಕಾನೂನು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಉತ್ತರಿಸುವಂತೆ ಧಿಂಗ್ರಾ ಅವರನ್ನು ಕೇಳಿದರು, ಆದರೆ ಧಿಂಗ್ರಾ ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾನೂನನ್ನು ನಾನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಹೋರಾಟದ ಭಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರು ನಡೆಸಿದ ಹತ್ಯೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಪರಾಧದ ಪ್ರಕರಣವಲ್ಲ ಅದು ಭಾರತದ ಗುಲಾಮಗಿರಿಯ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರತಿರೋಧದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.

ಧಿಂಗ್ರಾ ತಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ದೃಢವಾಗಿದ್ದರು ಎಂದರೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ವಕೀಲರನ್ನು ನೇಮಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಆರೋಪಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾನೂನಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಹಕ್ಕಿದ್ದರೂ, ಅವರು ಯಾವುದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಗುರುತಿಸದ ಕಾರಣ ಆ ಹಕ್ಕನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಭಾರತವನ್ನು ಗುಲಾಮರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವುದು ಅರ್ಥಹೀನ ಎಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಅವರು ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಅಡ್ಡ-ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ, ಅಥವಾ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್‌ನ ವಾದಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಿಲ್ಲ, ಅಥವಾ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಏಕೈಕ ಉದ್ದೇಶ ಜಗತ್ತಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸಂದೇಶವನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು.

ಕೊನೆಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದಾಗ, ಧಿಂಗ್ರಾ ಅವರು ಭಾರತದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಚಳುವಳಿಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಅಮರಗೊಳಿಸಿದ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಘೋಷಿಸಿದರು: “ಯಾವುದೇ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ನನ್ನನ್ನು ಬಂಧಿಸಲು, ಜೈಲಿಗೆ ಹಾಕಲು ಅಥವಾ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಲು ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ.”

ಇದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತತೆಗೆ ನೇರ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು. ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ಜರ್ಮನ್ ಆಕ್ರಮಣದ ವಿರುದ್ಧ ಒಬ್ಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವ್ಯಕ್ತಿ ಹೋರಾಡುವುದನ್ನು ದೇಶಭಕ್ತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ, ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಕ್ರಮಣದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುವುದು ಭಾರತೀಯನಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇಶಭಕ್ತಿ ಎಂದು ಧಿಂಗ್ರಾ ವಾದಿಸಿದರು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಭಾರತವನ್ನು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಶೋಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ, ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಜನರ ವಿರುದ್ಧ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಎಸಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಆರೋಪಿಸಿದರು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕ್ರೌರ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ ಅವರು, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಾರತೀಯರ ಸಾವಿಗೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಕಾರಣರು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ದೇಶದಿಂದ ಅಪಾರ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನೇರ ಆರೋಪ ಮಾಡಿದರು. ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ಕ್ಷಮಾಧಾನವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು. 

ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯ ಪರಿಣಾಮ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಬಲವಾಗಿತ್ತೆಂದರೆ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರವು ತರುವಾಯ ಅವರ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅವರನ್ನು ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರೆಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಅಂತಿಮ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿದ್ದವು.

ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಗುಮಾಸ್ತರು ಧಿಂಗ್ರಾ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ನಿಮ್ಮ  ವಿರುದ್ಧ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಬಾರದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣವಿದೆಯೇ ಎಂದು ಕೇಳಿದರು. ಮದನ್ ಲಾಲ್ ಧಿಂಗ್ರಾ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾನೂನಿಗೆ ತಮ್ಮ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ ಕ್ಷಣ ಇದು.

ನಿರ್ಭೀತ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಉತ್ತರಿಸಿದರು: “ನಾನು ಈ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಾನು ನಿಮಗೆ ಪದೇ ಪದೇ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ. ನೀವು ಏನು ಬೇಕಾದರೂ ಮಾಡಬಹುದು. ನನಗೆ ಯಾವುದೇ ಆಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲ. ನೀವು ನನಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಬಹುದು.” ಎಂದರು.

ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹಾಜರಿದ್ದವರು ದಿಗ್ಭ್ರಮೆಗೊಂಡರು. ಧಿಂಗ್ರಾ ಮರಣವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಆದರೆ ತನ್ನ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಹಿಮ್ಮುಖನಾಗಿಲ್ಲ. ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಧಿಂಗ್ರಾ ಅವರ ಅಂತಿಮ ಮಾತುಗಳು ಹೀಗಿದ್ದವು: “ಇಂದು ಇಂಗ್ಲಿಷರು ಪ್ರಬಲರಾಗಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಒಂದು ದಿನ ಭಾರತೀಯರ ಸರದಿ ಬರುತ್ತದೆ.”

ನಂತರ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅವರಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಿತು. ತೀರ್ಪು ಪ್ರಕಟವಾದ ನಂತರವೂ, ಮದನ್ ಲಾಲ್ ಧಿಂಗ್ರಾ ಅವರ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಭಯದ ಯಾವುದೇ ಕುರುಹು ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅವರನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವಾಗ, ಅವರು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಘೋಷಿಸಿದರು: “ಧನ್ಯವಾದಗಳು. ನನ್ನ ಮಾತೃಭೂಮಿಗಾಗಿ ನನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲು ನನಗೆ ಗೌರವವಿದೆ.”

ಇವು ಕೇವಲ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಯ ಅಂತಿಮ ಮಾತುಗಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಗುಲಾಮಗಿರಿಗೆ ಒಳಗಾದ ಭಾರತದ ಧ್ವನಿಯಾಗಿದ್ದವು. ಮದನ್ ಲಾಲ್ ಧಿಂಗ್ರಾ ಶಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅವರ ಗುರಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮುಗ್ಧತೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಎಂದಿಗೂ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಿಲ್ಲ. ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡುವ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆ ಅಥವಾ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾನೂನನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಜಗತ್ತಿಗೆ ತಿಳಿಸುವುದು ಅವರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಹೃದಯಭಾಗವಾದ ಲಂಡನ್‌ನ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಸಾಧಾರಣ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಸವಾಲು ಹಾಕಿದರು. ಆ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯು ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅವರ ಹೆಸರು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.