ಪುರಿ ಜಗನ್ನಾಥನ ರಥಗಳು ದ್ರೋಹದ ಕಾರಣದಿಂದ ತಡೆಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟಾಗ…

16 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಒಡಿಶಾ ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿತ್ತು, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಆಕ್ರಮಣದ ನಡುವೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದ ಭೂಮಿಯಾಗಿತ್ತು. ಒಡಿಶಾವನ್ನು ಆಗ ರಾಜ ಮುಕುಂದದೇವನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಾನ್ ಗಜಪತಿ ರಾಜವಂಶವು ಆಳುತ್ತಿತ್ತು, ಅವರಿಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಬರೇಂದ್ರನಾಗಿ ಜನಿಸಿದ ರಾಜೀವ್ ಲೋಚನ್ ರೇ ಎಂಬ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮತ್ತು ಬಲಿಷ್ಠ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಇದ್ದ. ಒಡಿಶಾ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಅವನ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಗಜಪತಿ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಒಡಿಶಾ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಅನುಭವಿಸದ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಸಂಗತಿ ಸಂಭವಿಸಿತು.

ಇದು ಸುಮಾರು 1567 ರಿಂದ 1568 ರ ನಡುವಿನ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ರಾಜೀವ್ ಲೋಚನ್ ರೇ ಗಜಪತಿ ರಾಜವಂಶ ಮತ್ತು ರಾಜ ಮುಕುಂದ ದೇವನ ಬಗೆಗಿನ ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ನಂಬಿಕೆ, ಕರ್ತವ್ಯ ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳದ ಅಫಘಾನ್ ಆಡಳಿತಗಾರ ಸುಲ್ತಾನ್ ಸುಲೈಮಾನ್ ಕರ್ರಾನಿಯೊಂದಿಗೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿದ. ರೇ ಸುಲ್ತಾನನ ಮಗಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಹೀಗಾಗಿ, ಸುಲ್ತಾನ ಇಸ್ಲಾಂಗೆ ಮತಾಂತರಗೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಮತ್ತು ಆತನ ಸೇನಾ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿದ ನಂತರವೇ ತನ್ನ ಮಗಳೊಂದಿಗಿನ ಮದುವೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಷರತ್ತನ್ನು ವಿಧಿಸಿದ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ರೇ ಕರ್ರಾನಿಯ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳ ಸುಲ್ತಾನರ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡರು, ಅವರು ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಗೊಂಡು ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಫರ್ಮುಲಿ ಅಥವಾ ಕಾಲಾ ಪಹಾದ್ ಎಂಬ ಹೊಸ ಹೆಸರು ಪಡೆದ.

ಅವನನ್ನು ಬಂಗಾಳ ಸುಲ್ತಾನರ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗೆ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು, 1568 ರಲ್ಲಿ, ಕಲಾ ಪಹಾದ್ ನೇತೃತ್ವದ ಕರ್ರಾನಿಯ ಸೈನ್ಯ, ಬಯಾಜಿದ್ ಮತ್ತು ಕರ್ರಾನಿ ಸ್ವತಃ ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ ಆಕ್ರಮಣ ನಡೆಸುವ ಸಮುವಾಗಿ ಸಾಗಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ರಾಜ ಮುಕುಂದದೇವ ನೇತೃತ್ವದ ಗಜಪತಿ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದರು. ರಾಜ ಮುಕುಂದದೇವ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಆಕ್ರಮಣಕಾರರ ವಿರುದ್ಧ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಹೋರಾಡಿದರು ಆದರೆ ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಅದನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ವಿರೋಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಾಜ್‌ಪುರದ ಬಳಿ ಹುತಾತ್ಮರಾದರು. ಈ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಕಾಲಾ ಪಹಾದ್‌ಗೆ ರಹಸ್ಯ ಕಾಡಿನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೋರಿಸಿದವರು  ರಾಜ ಮುಕುಂದದೇವನ ಸ್ವಂತ ಏಜೆಂಟರಾದ ಸಿಖಿ ಮತ್ತು ಮನೈ, ಅವರು ರಾಜನಿಗೆ ದ್ರೋಹ ಬಗೆದರು. ರಾಜ ಮುಕುಂದದೇವನ ಮರಣವು ಗಜಪತಿ ರಾಜವಂಶದ ಕೊನೆಯ ಸಾರ್ವಭೌಮನ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿತು.

ರಾಜ ಮುಕುಂದದೇವನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ ನಂತರ, ಬಂಗಾಳ ಸುಲ್ತಾನರು ಕಟಕ್ ನಗರವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಜಗನ್ನಾಥ ಮಂದಿರದ ನೆಲೆಯಾದ ಪುರಿಯ ಕಡೆಗೆ ಮೆರವಣಿಗೆ ನಡೆಸಿದರು. ಬಂಗಾಳ ಸುಲ್ತಾನರ ಸೈನ್ಯವು ದೇವಾಲಯದ ಸಭಾಂಗಣಗಳನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿತು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಒಡೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಅಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

ಆದರೆ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ, ದೇವಾಲಯದ ಆನುವಂಶಿಕ ಸೇವಕರು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ವರ್ತಿಸಿದರು. ಅವರು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ದೇವರುಗಳಾದ ಜಗನ್ನಾಥ, ಬಲಭದ್ರ ಮತ್ತು ಸುಭದ್ರರನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಚಿಲಿಕಾ ಸರೋವರದತ್ತ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಸಾಗಿಸಿದರು. ದೇವರುಗಳ ಪಾವಿತ್ರ್ಯತೆ ಉಳಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಮಂದಿರವು ಸ್ವತಃ ಅಪವಿತ್ರಗೊಂಡಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಅವರು ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆಕ್ರಮಣವು ಆಳವಾದ ಗಾಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ  ಬಿಟ್ಟಿತು. ವಾರ್ಷಿಕ ರಥೋತ್ಸವವಾದ ಭವ್ಯ ರಥಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಸುಮಾರು ಒಂದು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ, ಒಡಿಶಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಲಯ ಮುರಿದುಹೋಯಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಜನರು ದುಃಖದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಭೋಯಿ ರಾಜವಂಶದ ಸ್ಥಾಪಕ ರಾಜ ರಾಮಚಂದ್ರ ದೇವ I ರ ಉದಯವಾಯಿತು. ಸುಮಾರು 1575 ರಿಂದ 1577 ರವರೆಗೆ, ಅವರು ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಪವಿತ್ರ ನವಕಲೆವರ ಆಚರಣೆಯ ಮೂಲಕ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ರಥಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿದರು. ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಅವರಿಗೆ ಅಭಿನವ ಇಂದ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟವು, ಇದನ್ನು “ಹೊಸ ಮಂದಿರ ನಿರ್ಮಾತೃ” ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, ಕಾಲಾ ಪಹಾದ್ ವಿನಾಶದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದಾನೆ, ಆದರೆ ರಾಮಚಂದ್ರ ದೇವ I ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಭರವಸೆಯ ಪುನಃಸ್ಥಾಪಕನಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.