ವೆಲ್ಲೂರು ದಂಗೆಯಿಂದ ಕಾನ್ವೆಂಟ್ ಶಾಲೆಗಳವರೆಗೆ: ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿ ನಿರಂತರ ಪಿತೂರಿಯೇ?

ಜುಲೈ 10, 1806 ರಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ವೆಲ್ಲೂರು ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರತೀಯ ಸೈನಿಕರು ನಡೆಸಿದ ದಂಗೆ ಕೇವಲ ಮಿಲಿಟರಿ ದಂಗೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುರುತು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುರುತನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಹೋರಾಟವಾಗಿತ್ತು. ಇಂದು, 220 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರವೂ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಹಿಂದೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ತಿಲಕಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು, ಪವಿತ್ರ ದಾರಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇತಿಹಾಸವು ಸ್ವತಃ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ, ಆದರೆ ರೂಪ ಬದಲಾಗಿದೆ. 

1799 ರ ನಾಲ್ಕನೇ ಆಂಗ್ಲೋ-ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧದ ನಂತರ, ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ವೆಲ್ಲೂರು ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ನವೆಂಬರ್ 1805 ರಲ್ಲಿ, ಕಮಾಂಡರ್-ಇನ್-ಚೀಫ್ ಸರ್ ಜಾನ್ ಕ್ರಾಡಾಕ್ ಅಲ್ಲಿ ಬೀಡುಬಿಟ್ಟಿದ್ದ ಮದ್ರಾಸ್ ಸೇನಾ ಸೈನಿಕರ ಮೇಲೆ ಹೊಸ ಸಮವಸ್ತ್ರ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಿದರು. ಹಿಂದೂ ಸೈನಿಕರು ತಿಲಕಗಳನ್ನು, ವಿಭೂತಿ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಇತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವುದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರ ಮೀಸೆ ಮತ್ತು ಗಡ್ಡಗಳನ್ನು ಕ್ಷೌರ ಮಾಡಲು ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಲಾಯಿತು. ಚರ್ಮದ ಪೇಟ ಅಥವಾ ಟೋಪಿ ಧರಿಸುವುದನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಹಿಂದೂಗಳಿಗೆ ತುಂಬಾ ಅಶುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಹೊಸ ಟೋಪಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಮತಾಂತರಿಗಳಷ್ಟೇ ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಿಪಾಯಿಗಳು ಇದನ್ನು ಕ್ರೈಸ್ತೀಕರಣಗೊಳಿಸುವ ಪಿತೂರಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು.

ಜುಲೈ 10, 1806 ರಂದು ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ 2 ಗಂಟೆಗೆ, 1 ನೇ ಮತ್ತು 23 ನೇ ಮದ್ರಾಸ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಪದಾತಿ ದಳದ ಸಿಪಾಯಿಗಳು ದಂಗೆ ಎದ್ದರು. ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಬ್ಯಾರಕ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ, ನೂರಾರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನಿಕರು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಕೊಂದು, ಕೋಟೆಯ ಮೇಲೆ ಮೈಸೂರು ಧ್ವಜವನ್ನು ಹಾರಿಸಿದರು. ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಮಗ ಫತೇ ಹೈದರ್ ಅವರನ್ನು ರಾಜ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ದಂಗೆಯನ್ನು ಕರ್ನಲ್ ರಾಬರ್ಟ್ ರೊಲೊ ಗಿಲ್ಲೆಸ್ಪಿ ನಿಗ್ರಹಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಪಾಠ ಕಲಿತರು. ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕ್ರಾಡಾಕ್ ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ ಗವರ್ನರ್ ವಿಲಿಯಂ ಬೆಂಟಿಂಕ್ ಅವರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು.

21 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಹಲವಾರು ಕಾನ್ವೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಮಿಷನರಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಂದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಪ್ರಕರಣಗಳು ವರದಿಯಾಗಿವೆ. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2024 ರಲ್ಲಿ, ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಋಷಿಕೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಡೂನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಶಾಲೆಯ ಶಿಕ್ಷಕಿಯೊಬ್ಬರು ಹಿಂದೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯೊಬ್ಬಳ ಹಣೆಯಿಂದ ತಿಲಕವನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಅಳಿಸಿಹಾಕಿದ್ದರು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 ರಲ್ಲಿ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಸೆಹೋರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸೇಂಟ್ ಏಂಜೆಲಸ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾದ ಸಮ್ರೀನ್ ಖಾನ್ ಹಿಂದೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪವಿತ್ರ ದಾರ  ಮತ್ತು ತಿಲಕ  ತೆಗೆಯುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. ನವೆಂಬರ್ 2025 ರಲ್ಲಿ, ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಭಾರತ್ ಕುಂಡ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಿಷನರಿ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಲಿಟಲ್ ಫ್ಲವರ್ ಶಾಲೆಯ ಆಡಳಿತದ ವಿರುದ್ಧವೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಆರೋಪ ಕೇಳಿ ಬಂದಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ, ಹಿಂದೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯೊಬ್ಬನಿಗೆ ಶ್ರೀಗಂಧದ ಪೇಸ್ಟ್, ಪವಿತ್ರ ದಾರ ಮತ್ತು ಶಿಖಾ  ತೆಗೆಯುವಂತೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರಲಾಯಿತು.

ಪರೀಕ್ಷಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಾರತಮ್ಯ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 ರಲ್ಲಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೃಪಾನಿಧಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಸಿಇಟಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಐದು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಜನಿವಾರವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಮೇ 2026 ರ NEET UG ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ತುಳಸಿ ಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ದಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಕೇಳಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಬುರ್ಖಾ ಧರಿಸಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಜನವರಿ 2026 ರಲ್ಲಿ, ಲಂಡನ್‌ನ ವಿಕಾರ್ಸ್ ಗ್ರೀನ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ, ಎಂಟು ವರ್ಷದ ಹಿಂದೂ ಹುಡುಗನನ್ನು ಕಣ್ಗಾವಲಿನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಯಿತು, ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತಿಲಕ ಧರಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಲಾಯಿತು.

ಈ ಕಾನ್ವೆಂಟ್ ಶಾಲೆಗಳು ಏಕರೂಪತೆ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಸಮಾನತೆ ಹಿಂದೂ ಚಿಹ್ನೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಬುರ್ಖಾಗಳು, ಹಿಜಾಬ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಲುಬೆಗಳಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ತಿಲಕ, ಪವಿತ್ರ ದಾರವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಆಯ್ದ ಜಾತ್ಯತೀತತೆ, ಅಂದರೆ ಕೆಲವು ಸಮುದಾಯಗಳ ಕಡೆಗೆ ಸೌಮ್ಯವಾದ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅನುಕೂಲತೆ ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇತರರ ಕಡೆಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ವಿಧಾನ. ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 25-28 ವಿಧಿಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಶಾಲೆಗಳು ಖಾಸಗಿಯಾಗಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಅವು ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಮಕ್ಕಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುರುತಿನ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಗಳು ಅವರ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತವೆ.

ವೆಲ್ಲೂರಿನ ಸೈನಿಕರು ತಮ್ಮ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುರುತಿಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದರು. ಇಂದಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸಹ ಆ ಗುರುತನ್ನು ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ತಿಲಕ ಕೇವಲ ಒಂದು ಬಣ್ಣವಲ್ಲ, ಅದು ಕೇವಲ ಒಂದು ದಾರ. ಅವರು ಶಾಶ್ವತ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನಿರಂತರತೆಯ ಸಂಕೇತಗಳು. ಅವುಗಳನ್ನು ಅಳಿಸಿಹಾಕುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಭಾರತದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆತ್ಮವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತವೆ. ನಾವು ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಕಲಿಯದಿದ್ದರೆ, ಭವಿಷ್ಯವು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಮಾನಸಿಕ ದಂಗೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶ್ರಮ ಮಾತ್ರ ಈ ನಿರಂತರ ಸವಾಲಿಗೆ ಉತ್ತರಗಳಾಗಿವೆ.