ಅಕ್ಬರನಿಗೆ ಶರಣಾಗದೆ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿ ಅಮರಳಾದಳು ರಾಣಿ ದುರ್ಗಾವತಿ

ಜೂನ್ 24, 1564 ರಂದು, ನರೈ ನಲಾ (ಇಂದಿನ ಜಬಲ್ಪುರ)ದ ಕಿರಿದಾದ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ, ರಾಣಿ ದುರ್ಗಾವತಿ ಮೊಘಲರಿಂದ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲ್ಪಡುವ ಬದಲು ತನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ಆ ಒಂದು ಘಟನೆ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ನೆನಪಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಯಿಂದ ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದರೂ ರಾಣಿ ಶರಣಾಗಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಳು. ಸೋಲಿನ ನಡುವೆಯೂ ಅವಳು ತನ್ನ ಹಣೆಬರಹವನ್ನು ತಾನೇ ಬರೆದುಕೊಂಡು ಅಸ್ತಂಗತಳಾದಳು. 

1564 ರಲ್ಲಿ, ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಕ್ಬರ್‌ನ ಕಣ್ಣು ಗೊಂಡ್ವಾನ ಮತ್ತು ರಾಣಿ ದುರ್ಗಾವತಿಯ ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಾಗ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು. ಅಕ್ಬರ್‌ನ ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ, ಅವನ ಮುಖ್ಯ ಜನರಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ ಅಸಫ್ ಖಾನ್ 50,000 ಸೈನಿಕರು, ಫಿರಂಗಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿದ, ಆದರೆ ರಾಣಿ ದುರ್ಗಾವತಿಯ ಸೈನ್ಯವು ಕೇವಲ 5,000 ಯೋಧರನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ತನ್ನ 16 ವರ್ಷಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ರಾಣಿ 51 ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಳು ಮತ್ತು ಒಂದೇ ಒಂದು ಯುದ್ಧವನ್ನು ಸಹ ಸೋತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವಳು ಮಾಲ್ವಾದಿಂದ ಬಾಜ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಅನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಿದಳು, ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಅಫ್ಘನ್ನರನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಂಡಳು. ಆದರೆ ಇಂದು ಮೊಘಲ್ ಸೈನ್ಯವು ಅವಳನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿತ್ತು ಮತ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಯುದ್ಧದ ಮೊದಲ ದಿನದಂದು, ರಾಣಿ ಮೊಘಲ್ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿದಳು. ಮೊದಲು ಮೊಘಲರು ಕಣಿವೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಳು ಮತ್ತು ನಂತರ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಯಿಂದಲೂ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದಳು. ಫೌಜ್ದಾರ್ (ಕಮಾಂಡರ್) ಅರ್ಜುನ್ ದಾಸ್ ಹೋರಾಡುವಾಗ ಹುತಾತ್ಮರಾದರು. ರಾಣಿಯೇ ಮುಂಭಾಗದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡಳು. ಸೈನ್ಯದ ಮನೋಸ್ಥೈರ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಮೊದಲ ದಿನ ಮೊಘಲ್ ಸೈನ್ಯವು ಭಾರೀ ನಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು. ರಾಣಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಗೆಲುವು ಹೊಳೆಯಿತು, ಆದರೆ ಎರಡನೇ ದಿನ, ಅಸಫ್ ಖಾನ್ ಭಾರೀ ಫಿರಂಗಿದಳಗಳನ್ನು ಕರೆದು ದಾಳಿಯನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಿದ.

ಎರಡನೇ ದಿನ, ಜೂನ್ 24, 1564 ರಂದು, ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು. ರಾಣಿ ದುರ್ಗಾವತಿಗೆ ಎರಡು ಮಾರಕ ಬಾಣಗಳು ಹೊಡೆದವು. ಒಂದು ಅವಳ ಕಿವಿಯ ಬಳಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಅವಳ ಕುತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿ. ರಕ್ತವು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹರಿಯಿತು ಮತ್ತು ನೋವು ಅಸಹನೀಯವಾಗಿತ್ತು. ಮೊಘಲ್ ಸೈನ್ಯವು ಅವಳನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿತ್ತು. ಸೋಲು ಖಚಿತ ಎಂದು ರಾಣಿ ದುರ್ಗಾವತಿ ಅರಿತುಕೊಂಡಳು. ಅವಳು ತನ್ನ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮಂತ್ರಿ ಅಧರ್ ಸಿಂಗ್‌ಗೆ ಶಾಂತ ಆದರೆ ದೃಢವಾದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ, “ನನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲು. ನಿನ್ನ ಕತ್ತಿಯಿಂದ ನನ್ನ ಕುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸು. ನಾನು ಮೊಘಲರಿಂದ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲ್ಪಡಲು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಗೋಳಾಡಿದಳು. ಅವಮಾನದಿಂದ ಬದುಕುವುದು ನನ್ನ ಸ್ವಾಭಿಮಾನಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಅಧರ್ ಸಿಂಗ್ ಅಳುತ್ತಾ ನಿರಾಕರಿಸಿದನು. ಅವನು ಹೇಳಿದನು, “ನಿನ್ನ ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದ ಕೈ ಇಷ್ಟೊಂದು ಹೀನ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯ?” ಅಧರ್ ಸಿಂಗ್ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾ, “ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಈ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಿಂದ ಕರೆದೊಯ್ಯಬಲ್ಲೆ; ನಿನ್ನ ಜೀವವು ನಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ಅತ್ಯಗತ್ಯ.” ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಿಂದ ಹೊರಹೋಗುವ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದ ರಾಣಿ ಕೋಪಗೊಂಡು, “ದೇವರು ನನ್ನ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಗೌರವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿದಳು. ನಂತರ ರಾಣಿ ತನ್ನ ಕಠಾರಿಯನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದು ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಇರಿದುಕೊಂಡು, ಧೈರ್ಯದಿಂದ ತನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದಳು. ರಕ್ತ ಚಿಮ್ಮಿತು, ಸರ್ಮನ್ ಕಿರುಚಿದನು, ಮತ್ತು ರಾಣಿಯ ದೇಹವು ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಉರುಳಿತು. ಅಸಫ್ ಖಾನ್ ದಿಗ್ಭ್ರಮೆಗೊಂಡನು. ಅಕ್ಬರ್ ಗೆದ್ದರೂ ಸೋತನು. ರಾಣಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವನ ಯೋಜನೆಗಳು ಛಿದ್ರಗೊಂಡವು. ಅವನ ಹೆಮ್ಮೆ ಛಿದ್ರವಾಯಿತು.

ರಾಣಿ ದುರ್ಗಾವತಿಯ ತ್ಯಾಗದ ನಂತರ, ಗೊಂಡ್ವಾನ ಮೊಘಲರಿಗೆ ಬಲಿಯಾಯಿತು, ಆದರೆ ಅವಳ ಕಥೆ ಎಂದಿಗೂ ಸಾಯಲಿಲ್ಲ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 5, 1524 ರಂದು ಕಲಿಂಜಾರ್‌ನಲ್ಲಿ (ಪ್ರಸ್ತುತ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಬಂಡಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ) ಜನಿಸಿದ ರಾಣಿ ದುರ್ಗಾವತಿ, 18 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಗರ್ಹಾ-ಕಟಂಗಾದ ಗೊಂಡ್ ರಾಜ ಸಂಗ್ರಾಮ್ ಷಾ ಅವರ ಮಗ ದಲ್ಪತ್ ಷಾ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಇಂದಿಗೂ, ಅವರ ಹುತಾತ್ಮ ದಿನಾಂಕವಾದ ಜೂನ್ 24 ಅನ್ನು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಾದ್ಯಂತದ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ, ಜಬಲ್ಪುರ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ರಾಣಿ ದುರ್ಗಾವತಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹುತಾತ್ಮ ದಿನವೆಂದು ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಕೆ ಇಂದಿಗೂ ಅಚ್ಚಳಿಯದ ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ಜ್ವಾಲೆಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ.