ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್ ಮೇಲೆ 3 ನೇ ಬಾರಿಗೆ ನಿಷೇಧ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆಯೇ ತಿರುಗುಬಾಣವಾದಾಗ!

ಡಿಸೆಂಬರ್ 1992 ರ ಆರಂಭದ ವೇಳೆಗೆ, ರಾಮ ಮಂದಿರ ಚಳುವಳಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಉತ್ತುಂಗಕ್ಕೇರಿತು. ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ನಡೆದ ರಾಮ ಜನ್ಮಭೂಮಿ ಚಳುವಳಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಹಿಂದೂ ಭಕ್ತರನ್ನು ಹುರಿದುಂಬಿಸಿತ್ತು. ದೇಶಾದ್ಯಂತ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು, ಭಕ್ತರು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಹಿಂದೂ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ರಾಮ ಮಂದಿರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಒತ್ತಾಯಿಸಿ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಬಂದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕರ ಸೇವಕರು (ಕರ ಸೇವಕರು) ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘ (ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್) ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಕರ ಸೇವೆಗಾಗಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಬರುವ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಹಿಂದೂಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಕರ ಸೇವಕರಿಗೆ ಆಹಾರ, ನೀರು ಮತ್ತು ಔಷಧವನ್ನು ಒದಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಂಘವು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು.

ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್ 6, 1992 ರಂದು, ವಿವಾದಿತ ರಚನೆಗೆ ಹಾನಿಯಾಯಿತು. ಘಟನೆಯ ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ ನಂತರ, ಡಿಸೆಂಬರ್ 10, 1992 ರಂದು, ಪಿ.ವಿ. ನರಸಿಂಹ ರಾವ್ ನೇತೃತ್ವದ ಅಂದಿನ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸರ್ಕಾರವು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು (ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ) ಕಾಯ್ದೆ (ಯುಎಪಿಎ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್ ಅನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿತು.

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ವಾದವೆಂದರೆ ಆರೆಸ್ಸೆಸ್ ಧ್ವಂಸದಲ್ಲಿ ಪರೋಕ್ಷ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಆ ಸಂಘಟನೆಯು ರಾಜ್ಯದ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯಕ್ಕೆ ಬೆದರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಆಗಿನ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಎಸ್.ಬಿ. ಚವಾಣ್ ಅವರು ಆರೆಸ್ಸೆಸ್ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು “ದ್ವೇಷ ಮತ್ತು ಹಿಂಸೆಯನ್ನು” ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ನಿಷೇಧ ಅಧಿಸೂಚನೆಯಲ್ಲಿ ಆರೆಸ್ಸೆಸ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಅದರ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಕ್ರಮಗಳು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಶಾಂತಿಯನ್ನು ಹರಡುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತು.

ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್ ಅನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿರುವುದು ಇದು ಮೂರನೇ ಬಾರಿ. ಮೊದಲನೆಯದು 1948 ರಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿಯವರ ಹತ್ಯೆಯ ನಂತರ ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದು 1975 ರಲ್ಲಿ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ. ಆದರೆ, 1992 ರ ನಿಷೇಧವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವಾದಿತ ರಚನೆಯ ಧ್ವಂಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿತ್ತು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡದ ಸಾಧನವಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷವಾದ ಬಿಜೆಪಿ-ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್ ಮೈತ್ರಿಯನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಲು ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು ಎಂಬ ಆರೋಪವಿದೆ.

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಸವಾಲಾಗಿ ನೋಡಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ, ವಿವಾದಿತ ರಚನೆಯನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಆರೆಸ್ಸೆಸ್‌ನಂತಹ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಸರ್ಕಾರವು ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು. ಈ ಕ್ರಮವು ಭದ್ರತಾ ಕಾಳಜಿಗಳಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ತಂತ್ರದಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅನೇಕ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ನಂಬಿದ್ದರು. ನಿಷೇಧವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದಾಗ, ಸರ್ಕಾರವು ಕೋಮು ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿತು, ಆದರೆ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಅದನ್ನು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದವು.

ಯುಎಪಿಎ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಸಂಘಟನೆಯ ಮೇಲಿನ ಯಾವುದೇ ನಿಷೇಧಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ ಅನುಮೋದನೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಪಿ.ಕೆ. ಬಹ್ರಿ (ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಮಾಜಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು) ನೇತೃತ್ವದ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗೆ ಅಧಿಸೂಚನೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿತು. ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯು ಎರಡೂ ಕಡೆಯ ವಾದಗಳನ್ನು ಆಲಿಸಿತು, ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿತು ಮತ್ತು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿತು.

ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಂಶವನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಗಣನೀಯ ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಯಿತು. ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ನ್ಯಾಯಯುತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರದ ಆರೋಪಗಳು ಸತ್ಯಗಳಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯು ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ವಿವಾದಿತ ರಚನೆಯ ಧ್ವಂಸದಲ್ಲಿ ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್ ಭಾಗಿಯಾಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹೊರಡಿಸಿದ ಶ್ವೇತಪತ್ರವನ್ನು ಸಹ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿತು, ಇದು ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್‌ನ ನೇರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಪೂರ್ವ-ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಹ ಕಂಡುಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಬಹ್ರಿ ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್ ಅನ್ನು ಅಕ್ರಮ ಸಂಘಟನೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಆಧಾರಗಳಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು. ನಿಷೇಧ ಅಧಿಸೂಚನೆಯು ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಜೂನ್ 4, 1993 ರಂದು, ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯು ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್ ಮೇಲಿನ ನಿಷೇಧವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿತು. ಈ ನಿರ್ಧಾರದ ನಂತರ, ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿನ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸರ್ಕಾರ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿತು, ಆದರೆ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಿತು. ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಇಡೀ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಹೊಸ ತಿರುವು ನೀಡಿತು. ಸರ್ಕಾರ ಮಂಡಿಸಿದ ಆರೋಪಗಳ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಯಿತು. ಯಾವುದೇ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೀರ್ಪು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ.

ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಜನರು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ವಿಜಯವೆಂದು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು. ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್ ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತನ್ನ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕ ಜಯವೆಂದು ಶ್ಲಾಘಿಸಿತು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರವು ರಾಜಕೀಯ ದ್ವೇಷದಿಂದ ನಿಷೇಧವನ್ನು ವಿಧಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿತು.

ವಿವಾದಿತ ರಚನೆಯನ್ನು ಕೆಡವಿದ ನಂತರ, ಸರ್ಕಾರವು ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್ ಅನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿತು, ಆದರೆ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಆರೋಪಗಳು ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿತು. ನಿಷೇಧವು ಕೇವಲ ಆರು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್ ಅದರಿಂದ ಬಲವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಕ್ರಮಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ನಿಲ್ಲಲು ವಿಫಲವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಘಟನೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂದಿಗೂ ಸಹ, ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದಾಗ, 1992-93 ರ ಈ ಉದಾಹರಣೆಯು ಯುಎಪಿಎ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.