ಮಹಿಳೆಯರ ಉನ್ನತಿಗಾಗಿ ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನೇ ನಡೆಸಿದ್ದರು ಗುರು ಅಮರದಾಸ್ ಜೀ

16ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನ ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪರದೆಯ ಹಿಂದೆಯೇ ಇರಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಪರ್ದಾ ಪದ್ಧತಿ ಬಹಳ ಕಠಿಣವಾಗಿತ್ತು. ಸಮಾಜ ಪುರುಷರದ್ದಾಗಿತ್ತು – ಮಹಿಳೆಯ ಜೀವನ ಕುಟುಂಬದ ಗೌರವದೊಂದಿಗೆ ಬಂಧಿತವಾಗಿತ್ತು. ಹೊರಗೆ ಹೋದರೆ ಜನರು ಬೆರಳು ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಪುರುಷರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವುದು ದೂರವಿರಲಿ, ಅವರ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೇಳುವುದೇ ಪಾಪವೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸತಿ ಪದ್ಧತಿಯ ಬೆಂಕಿ ಜ್ವಾಲೆಯಂತೆ ಉರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ವಿಧವೆಯರು ಕಪ್ಪು ಬಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುತ್ತಿದ್ದರು.

ಅಂತಹ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗುರು ನಾನಕ್ ದೇವ್ ಜೀಯವರು “ಸಬ್ಬೆ ಏಕ್ ಹೈ, ಕೋಯಿ ಊಂಚ್-ನೀಚ್ ನಹಿ” ಎಂಬ ಸಮಾನತೆಯ ಸುಂದರ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರೂ, ಆ ಸಂದೇಶ ಇನ್ನೂ ಪ್ರತಿ ಮನೆಗೆ ತಲುಪಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸಿಖ್ಖರ ಮೂರನೇ ಗುರು, ಗುರು ಅಮರದಾಸ್ ಜೀಯವರು ಈ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ಪೀರಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದು ಏನು? ಇದು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಪುರುಷರಿಗೆ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ನೀಡಿತು? ಬನ್ನಿ, ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿಯೋಣ.

ಗುರು ಅಮರದಾಸ್ ಜೀಯವರ ಆಗಮನ

ಗುರು ಅಂಗದ್ ದೇವ್ ಜೀಯವರ ನಂತರ ಗುರು ಅಮರದಾಸ್ ಜೀ ಗೋಯಿಂದವಾಲ್ ಸಾಹಿಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಗುರು ಗದ್ದಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಅವರು ಅದಾಗಲೇ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಸಮಾಜದ ಕಹಿ ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಅವರ ಹೃದಯ ನೊಂದಿತು. ಮಹಿಳೆಯರು ಧರ್ಮದ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ದೂರವಿದ್ದರು.  ಪರ್ದಾ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಕಠಿಣ ನಿಯಮಗಳಿಂದಾಗಿ ಪುರುಷ ಪ್ರಚಾರಕರು ಮನೆ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಲಂಗರ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಅವಕಾಶವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ.

ಗುರುಜೀಯವರ ಮನಸ್ಸು ನೊಂದಿತು. “ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪುರುಷರಿಗೆ ಇತರರ ಮನೆ ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹೀಗಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರೇ ಯಾಕೆ ಇತರ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಳಿ ಹೋಗಬಾರದು?” ಎಂಬ ಚಿಂತನೆಯಿಂದ ಪೀರಿ ಪದ್ಧತಿಯ ಜನ್ಮವಾಯಿತು – ಸಿಖ್ ಇತಿಹಾಸದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕ್ರಾಂತಿ.

ಪೀರಿ ಪದ್ಧತಿ ಎಂದರೇನು? ಮಹಿಳೆಯರ ಮುನ್ನಡೆಗೆ ಹೇಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಯಿತು?

ಪೀರಿ ಎಂದರೆ ಸ್ಥಾನ – ಆದರೆ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನಾಯಕತ್ವ. 1560ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಗುರುಜೀಯವರು 146 ಪ್ರಚಾರಕರನ್ನು ನೇಮಿಸಿದರು – 94 ಪುರುಷರು ಮಂಜಿ ಪದ್ಧತಿಯಡಿ, ಮತ್ತು 52 ಮಹಿಳೆಯರು ಪೀರಿ ಪದ್ಧತಿಯಡಿ. ಈ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಲಾಯಿತು: ಮನೆ-ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಇತರ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಗುರ್ಬಾಣಿ ಕಲಿಸುವುದು, ನಾಮ ಸಿಮರಣ ಮಾಡಿಸುವುದು, ಲಂಗರ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಯ ಪಾಠ ಹೇಳುವುದು ಇವರ ಕಾಯಕವಾಗಿತ್ತು.

ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಪೀರಿ ಆದವರು ಗುರುಜೀಯವರ ಪುತ್ರಿ ಬೀಬಿ ಭಾಣಿ ಜೀ. ಗೋಯಿಂದವಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಅವರು ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ತಂದೆಯ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು. ಗುರ್ಮತ್‌ನ ಆಳವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡ ಅವರು ಗೋಯಿಂದವಾಲ್ ಮತ್ತು ಜಲಂಧರ್ ಪ್ರದೇಶದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕರೆದರು: “ಸಂಗತ್‌ಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಬನ್ನಿ, ಪರ್ದಾ ಬಿಡಿ, ನಾಮ ಜಪಿಸಿ, ಲಂಗರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೂತುಕೊಳ್ಳಿ.” ಅವರ ಧ್ವನಿಯು ಸಾವಿರಾರು ಮಹಿಳೆಯರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ಹಚ್ಚಿತು.

ಗುರುಜೀಯವರ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಪುತ್ರಿ ಬೀಬಿ ದಾನಿ ವಿಧವೆಯರಿಗೆ ಸತಿ ಅಥವಾ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಬೇಡಿ, ಬದಲಿಗೆ ನಾಮ ಸಿಮರಣ ಮಾಡಿ ಎಂದು ಕಲಿಸಿದರು. ಬೀಬಿ ಪಲ್ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಂಗತ್‌ನ ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗ ತೋರಿಸಿದರು. ಮಾಯಿ ದಾಸ್ ಬೈರಾಗಿ ಲುಧಿಯಾನಾದಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಳಿದ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಳಿ ತಲುಪಿದರು. ಈ ಮಹಿಳೆಯರು ಮನೆ-ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಗುರು ನಾನಕ್‌ರ ಶಿಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹರಡಿದರು – ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿತ್ತು.

ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ

ಪೀರಿ ಪದ್ಧತಿಯಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು. ಪರ್ದಾ ಪದ್ಧತಿ ದುರ್ಬಲಗೊಂಡಿತು, ಮಹಿಳೆಯರು ಸಂಗತ್‌ಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಬರಲು ಶುರುಮಾಡಿದರು, ಅವರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಾಯಕತ್ವ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಸಿಖ್ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಪುರುಷರಿಗೆ ಸಮಾನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು. ಸತಿ ಪದ್ಧತಿ, ಜಾತಿ-ಭೇದ ಮತ್ತು ವಿಧವೆಯರ ಹಿಂಸೆಗೆ ತಡೆ ಬಿದ್ದಿತು.

ಗೋಯಿಂದವಾಲ್ ಸಾಹಿಬ್‌ನ ಬಾವಲಿ: ಸಮಾನತೆಯ ಪ್ರತೀಕ

ಗುರುಜೀಯವರು ಗೋಯಿಂದವಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕೆರೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜಾತಿವಾದ ತುಂಬಾ ತೀವ್ರವಾಗಿತ್ತು – ಕೆಳಜಾತಿಯವರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕೆರೆಯಿಂದ ನೀರು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಗುರುಜೀಯವರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೆರೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು – ಊಂಚ್-ನೀಚ್ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ಕಡೆಯಿಂದ ನೀರು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.

ಕೆರೆಯನ್ನು 84 ಹಂತಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಗುರುಜೀಯವರು ಹೇಳಿದರು: ಪ್ರತಿ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಜಪುಜಿ ಸಾಹಿಬ್ ಪಾಠ ಮಾಡಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ – ಇದರಿಂದ 84 ಲಕ್ಷ ಯೋನಿಗಳ ಜನ್ಮ-ಮರಣ ಚಕ್ರದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಬಂಡೆ ಬಂದು ನೀರು ಬರಲಿಲ್ಲ. ಯುವ ಸಿಖ್ ಮಾನಕ್ ಚಂದ್ ಕೀಲು ಹೊಡೆಯುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ನೀರು ಜೋರಾಗಿ ಹರಿಯಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ಹರಿದುಹೋದರು. ಗುರುಜೀಯವರು ಹೆಸರು ಹಿಡಿದು ಕರೆದಾಗ ಅವರು ಜೀವಂತರಾಗಿ ಎದ್ದರು – ಅವರ ಹೆಸರು ಜೀವನ್ ಆಯಿತು.

ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರತಿದಿನ 84 ಹಂತಗಳ ಮೇಲೆ ಜಪ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು – ಇದರಿಂದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಂಧನಗಳು ಒಡೆದುಬೀಳುತ್ತಿದ್ದವು. ಈ ಬಾವಲಿ ಗೋಯಿಂದವಾಲ್ ಅನ್ನು ಸಿಖ್‌ರ ಮೊದಲ ದೊಡ್ಡ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು.

ಸಿಖ್ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ಪೀರಿ ಮತ್ತು ಕೆರೆಯ ಪಾತ್ರ

ಪೀರಿ ಪದ್ಧತಿಯು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಸಿಖ್ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಂಜಾಬ್ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ದೇಶ-ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿತು. ಮನೆ-ಮನೆಗೆ ಗುರ್ಬಾಣಿ ಮತ್ತು ನಾಮ ಜಪ ತಲುಪಿತು, ಜಾತಿ-ಭೇದ ಮೆಟ್ಟಿತು, ಸಾವಿರಾರು ಮಹಿಳೆಯರು ಸಂಗತ್‌ಗೆ ಸೇರಿದರು. ನಂತರದ ಗುರುಗಳು ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಿದರು.

ಗುರು ಅಮರದಾಸ್ ಜೀಯವರ ವಾರಸತನ ಮತ್ತು ಸಂದೇಶ

ಗುರು ಅಮರದಾಸ್ ಜೀಯವರ ವಾರಸತನ ಇಂದಿಗೂ ನಮಗೆ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ: ನಿಜವಾದ ಧರ್ಮ ಸೇವೆ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಗೌರವದಿಂದ ಬಲಪಡುತ್ತದೆ. ಪೀರಿ ಪದ್ಧತಿಯು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನಾಯಕತ್ವ ನೀಡಿತು, ಜಾತಿ-ಭೇದ ಮೆಟ್ಟಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿತು.

ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಭೇದಭಾವ ಮತ್ತು ಜಾತಿವಾದ ಇನ್ನೂ ಇರುವಾಗ, ಗುರುಜೀಯವರ ಸಂದೇಶ ʼಸಬ್ ಬರಾಬರ್ ಹೈ, ಕೋಯಿ ಊಂಚ್-ನೀಚ್ ನಹಿ‌ʼ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸ್ತುತ. ಮಹಿಳೆಯರು ಸಮಾಜದ ಮುಖ್ಯಧಾರೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ಸಾರುತ್ತದೆ..

ಗುರು ಅಮರದಾಸ್ ಜೀಯವರ ವಾರಸತನ ನಮಗೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ – ನಾಮ ಜಪ, ಸೇವೆ ಮಾಡಿ, ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಇದೇ ಸಿಖ್ ಧರ್ಮದ ನಿಜವಾದ ಶಕ್ತಿ!