ತಮ್ಮದೇ ಜನರು ಹೆಣೆದ ದ್ರೋಹದ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿ ಹುತಾತ್ಮರಾದರು ಚಂದ್ರಶೇಖರ್‌ ಆಜಾದ್

‌

ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುವ ಸೂರ್ಯ, ಪರಕೀಯರ ಆಡಳಿತದ ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೂ ‘ಆಜಾದ್’ (ಸ್ವತಂತ್ರ) ಆಗಿ ಉಳಿದವರು, ಆದರೆ ತಮ್ಮದೇ ಜನರೇ ಹೆಣೆದ ದ್ರೋಹದ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡರು, ಅದರಿಂದ  ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ ಅಮರರಾದವರು. ಅವರೇ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್‌ ಆಜಾದ್. ಪ್ರಯಾಗ್‌ರಾಜ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಪಾರ್ಕ್ ಇನ್ನೂ ಅವರಿಗಾದ ವಿಶ್ವಾಸಘಾತುಕತನಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ 27, 1931 ರಂದು, ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಆಜಾದ್ ಕೇವಲ 24 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಲಹಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ (ಈಗ ಪ್ರಯಾಗ್‌ರಾಜ್) ತಮ್ಮ ಅತ್ಯುನ್ನತ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಈ ತ್ಯಾಗ ಕೇವಲ ಕಾಕತಾಳೀಯವಲ್ಲ ದ್ರೋಹದಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕೃತ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಈ ದ್ರೋಹದ ಸುಳಿವುಗಳು ರಹಸ್ಯ ಸಿಐಡಿ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ್ದು, ಇದು ಅಲಹಾಬಾದ್‌ನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನ ಹೆಸರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಇಂದಿಗೂ ಬಗೆಹರಿಯದ ನಿಗೂಢತೆ. ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಪೊಲೀಸ್ ಆಡಳಿತದ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಆಜಾದ್ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮಾಹಿತಿದಾರನಾಗಿದ್ದ.

ಫೆಬ್ರವರಿ 27, 1931 ರಂದು ಅವರ ದೇಹ ತ್ಯಾಗದ ನಿಖರವಾಗಿ 7 ದಿನಗಳ ಮೊದಲು, ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಆಜಾದ್ ಅವರು ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅವರ ಪೂರ್ವಜರ ಮನೆಯಾದ ಅಲಹಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಆನಂದ್ ಭವನಕ್ಕೆ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಬಂದರು. ನೆಹರು ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ‘ಆನ್ ಆಟೋಬಯಾಗ್ರಫಿ’ಯಲ್ಲಿ ಈ ಭೇಟಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ, ಇಬ್ಬರ ನಡುವಿನ ಭೇಟಿ ಫಲಪ್ರದವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಭೇಟಿ ಅನ್ನು ವಿವರಿಸುವಾಗ, ನೆಹರು ಆಜಾದ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹಚರರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ‘ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ’ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ, ಅವರು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಭಯೋತ್ಪಾದಕರೊಂದಿಗೆ ಸಮೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ, ಈ ಭೇಟಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವಾಗ, ನೆಹರು ಪದೇ ಪದೇ ‘ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ’ ಮತ್ತು ‘ಭಯೋತ್ಪಾದಕ’ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲೇ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಆಜಾದ್ ಕೋಪದಿಂದ ಆನಂದ್ ಭವನವನ್ನು ತೊರೆದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಸಭೆಯ ಕೇವಲ 7 ದಿನಗಳ ನಂತರ, ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಆಜಾದ್ ತಮ್ಮ ಸಹ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸುಖ್ದೇವ್ ರಾಜ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅಲಹಾಬಾದ್‌ನ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ನಡೆಗಳನ್ನು ಯೋಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಉದ್ಯಾನವನವು ನೆಹರು ಅವರ ಆನಂದ್ ಭವನದ ಬಳಿಯೇ ಇತ್ತು. ಇಬ್ಬರು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಮಾಹಿತಿದಾರರೊಬ್ಬರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ನಾಟ್ ಬೋವರ್‌ಗೆ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಸುಳಿವು ನೀಡಿದರು. ಬೋವರ್ 40 ಸಶಸ್ತ್ರ ಕಾನ್‌ಸ್ಟೆಬಲ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ತಕ್ಷಣ ಆಗಮಿಸಿ ಉದ್ಯಾನವನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದರು. ಆಜಾದ್ ಸೂಚನೆಯ ಮೇರೆಗೆ, ಸುಖ್ದೇವ್ ರಾಜ್ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ನಂತರ ನಡೆದದ್ದು ಬಹು ಸುತ್ತುವರಿದ 40 ನಿಮಿಷಗಳ ತೀವ್ರವಾದ ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿ. ಅವರ ಬಳಿ ಇದ್ದ 6 ಗುಂಡುಗಳಿಂದ, ಆಜಾದ್ 5 ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪೊಲೀಸರನ್ನು ಕೊಂದರು. ಆದರೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡ ಅವರು, ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರರಾಗಿರಲು ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಈಡೇರಿಸಲು, ಕೊನೆಯ ಗುಂಡನ್ನು ತಮ್ಮ ಮೇಲೆಯೇ ಹಾರಿಸಿಕೊಂಡರು.

ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಆಜಾದ್ ಅವರ ಹುತಾತ್ಮತೆಯ ನಂತರ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಬೋವರ್ ತಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಆಜಾದ್ ಮಹಾನ್ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಧೈರ್ಯ ವಂಚನೆಗೆ ಬಲಿಯಾಯಿತು. ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ಆಜಾದ್ ಇರುವಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದವರು ಯಾರು? ಮಾರ್ಚ್ 10, 1947 ರಂದು, ಕೇಂದ್ರ ತನಿಖಾ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಬಂದ ರಹಸ್ಯ ಪತ್ರವೊಂದು  ಆಜಾದ್ ಅವರಿಗೆ ದ್ರೋಹ ಬಗೆದ ಕೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾದ 3 ಮಾಹಿತಿದಾರರು – ಸಹರಾನ್‌ಪುರದ ಇಬ್ಬರು ಮತ್ತು ಅಲಹಾಬಾದ್  ನಿಂದ ಒಬ್ಬರು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮೂವರು ಯಾರು ಎಂಬುದು ಇಂದಿಗೂ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿಲ್ಲ.

ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಆಜಾದ್ ಅವರ ಸಾವಿನ ಹಲವು ರಹಸ್ಯಗಳು ಸಿಐಡಿ ಕಡತಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿವೆ. ಈ ಕಡತವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಲಕ್ನೋದ ಸಿಐಡಿ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ಅವರ ಸಾವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ವಿವರಗಳು ಮತ್ತು ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಕಡತದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತರಲು ಹಲವಾರು ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದಿವೆ, ಆದರೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸರ್ಕಾರ ಅದನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕಗೊಳಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಒಮ್ಮೆ ಆಗಿನ ಯುಪಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗೆ ಈ ಕಡತವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಆದೇಶಿಸಿತು, ಆದರೆ ಅವರು ಹಾಗೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.