ಪತಿತ ಪಾವನ ದೇಗುಲ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಸಮಾನತೆ ಸಾರಿದ್ದರು ವೀರ ಸಾವರ್ಕರ್

1924 ರ ನಂತರದ ಅವಧಿಯು ಸಾವರ್ಕರ್ ಅವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು ಎಂದು ಸಾಬೀತಾಯಿತು. ಅಂಡಮಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯ ನಂತರ, ಬ್ರಿಟಿಷರು ಅವರನ್ನು ರತ್ನಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು  ರಾಜಕೀಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಸಮಾಜವನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವ ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಿಲ್ಲಲಿಲ್ಲ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸಮುದಾಯದೊಳಗಿನ ವಿಘಟನೆ ಮತ್ತು ಸಂವಹನದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದರು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಸಮಾಜವನ್ನು ಏಕೀಕೃತ ಮತ್ತು ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಜಾತಿಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮುಕ್ತವಾಗಿರುವ ‘ಪತಿತ್ ಪಾವನ ದೇವಾಲಯ’ವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ, ಆ ದೇವಾಲಯದ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಿಂತನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ.

‘ಪತಿತ ಪಾವನ’ ಪದದ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಸ್ಥಾಪನೆ

‘ಪತಿತ ಪಾವನ’ ಪದದ ಅರ್ಥ – ಪತನಗೊಂಡವರನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವವನು. ಸಾವರ್ಕರ್ ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ, ಈ ಪದವು ಧಾರ್ಮಿಕಕ್ಕಿಂತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತು. 1929 ರಲ್ಲಿ, ರತ್ನಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದು, ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಉಳಿಯಬೇಕಾದರೆ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರೆಂಬ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬೇಕು. ಈ ಚಿಂತನೆಯಿಂದ, ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಈ ಉಪಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ, ಸಾವರ್ಕರ್ ಸ್ವತಃ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ನಡೆಸಿದರು, ಹಣವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದರು.

ಈ ಕೆಲಸದ ಮುಂದಿನ ಹಂತವಾಗಿ, ಮಾರ್ಚ್ 10, 1929 ರಂದು, ಮಹಾ ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ಶುಭ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಸಾವರ್ಕರ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದ ಭಾಗೋಜಿ ಸೇಠ್ ಕೀರ್ ಅವರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯದಿಂದ, ಈ ದೇವಾಲಯದ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಡಾ. ಕುರ್ತಕೋಟಿ ಅವರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು.

ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಫೆಬ್ರವರಿ 22, 1931 ರಂದು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 12:39 ಕ್ಕೆ, ಶ್ರೀ ವಿಷ್ಣು-ಲಕ್ಷ್ಮಿ  ವಿಗ್ರಹಗಳ ‘ಅಭಿಷೇಕ’ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ಸಮಾರಂಭ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತು. ಶ್ರೀ ಗಣೇಶಶಾಸ್ತ್ರಿ ಮೋದಕ್ ಮತ್ತು ಮಸೂರ್ಕರ್ ಮಹಾರಾಜರ ಶಿಷ್ಯರು ‘ಹವನ’ ನೆರವೇರಿಸಿದರೆ, ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಡಾ. ಕುರ್ತಕೋಟಿ ಅವರು ಸ್ವತಃ ವಿಗ್ರಹಗಳ ‘ಅಭಿಷೇಕ’ ನೆರವೇರಿಸಿದರು. ಈ ಶುಭ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಸಾವರ್ಕರ್ ಸಹೋದರರು, ವಿವಿಧ ಸಂತರು, ಆರ್ಯ ಸಮಾಜದ ನಾಯಕರು ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ತರಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ನಾಯಕರು ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು. ಎಲ್ಲಾ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಗಳ ಜನರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬಂದು ‘ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಅಮರವಾಗಲಿ’ ಎಂಬ ಘೋಷಣೆಗಳನ್ನು ಕೂಗುತ್ತಾ ಈ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದರು.

ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಪ್ರವೇಶ

ಪತಿತ ಪಾವನ ದೇವಾಲಯದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುರುತು ಎಂದರೆ ಅದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ಮುಕ್ತವಾಗಿತ್ತು, ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇವಾಲಯಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿದ್ದವು, ದೇವಾಲಯವು ಎಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ಸಾವರ್ಕರ್ ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪೂಜೆಯು ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಹುಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲ ಎಂಬ ನಿಲುವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಅವರು, ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಇಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಮುಟ್ಟುವುದನ್ನು, ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ಅಥವಾ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.

ಈ ಚಿಂತನೆಯೊಂದಿಗೆ, ವಿಗ್ರಹ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಸಮಾರಂಭದ ನಂತರ ಭವ್ಯ ಮೆರವಣಿಗೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಆ ದಿನ, ಇಡೀ ರತ್ನಗಿರಿ ನಗರವು ಹಬ್ಬದ ಮತ್ತು ಉತ್ಸಾಹಭರಿತ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಕೇಸರಿ ಧ್ವಜಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಹಾರಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ಸಾವಿರಾರು ಹಿಂದೂಗಳು ಯಾವುದೇ ತಾರತಮ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿದರು. ಹಿಂದೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂತರವಿದ್ದವರು ಈಗ ಒಂದೇ ಸಮಾಜದ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಚಲಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಹಿಂಜರಿಕೆಗಳನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟರು. ಈ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಏಕತೆಯು ಸಾವರ್ಕರ್ ಅವರು ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳ ಅವಿಶ್ರಾಂತ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಮೂಲಕ ಹೆಣೆದ ಸಮಾನತೆಯ ದಾರವಾಗಿತ್ತು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ದೇವಾಲಯದ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುವುದು ಸಾವರ್ಕರ್ ಅವರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ಸಾಗಿದೆ.

ಪತಿತ ಪಾವನ ದೇವಾಲಯವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಅದು ಸಾವರ್ಕರ್ ಅವರ ವಿಶಾಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ರತ್ನಗಿರಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಅವರು ಸಮುದಾಯ ಭೋಜನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮುಕ್ತವಾಗಿಡುವುದು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಗೃತಿಗಾಗಿ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು, ಯುವಕರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವುದು, ದೇಶಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಹಿಂದೂಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾದ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದು ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದರು. 1924 ಮತ್ತು 1937 ರ ನಡುವೆ, ಅವರು ಸಮಾಜವನ್ನು ಚಿಂತನಶೀಲವಾಗಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲು ನೂರಾರು ಸಭೆಗಳು, ಚರ್ಚೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದರು. ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ, ರತ್ನಗಿರಿಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರವೂ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಾಗಿ ಅವರ ಹೋರಾಟವು ಅಡೆತಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ಮುಂದುವರೆಯಿತು.

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಸಾವರ್ಕರ್ ಸಮಾನತೆಯ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಭಾಷಣಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಪತಿತ ಪಾವನ ದೇವಾಲಯದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೇರ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ದೇವಾಲಯವು ಕೇವಲ ಒಂದು ರಚನೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅವರ ಸಕ್ರಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಜೀವಂತ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಯಿತು. ಇಂದಿಗೂ, ಈ ದೇವಾಲಯವು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ, ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಏಕತೆ, ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಸಂಘಟಿತವಾಗಿರಲು ನಿರಂತರ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.