ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಪರ್ವತಗಳ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ, ಪುಣೆಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಸಿಂಹಗಡ್ (ಹಿಂದಿನ ಹೆಸರು ಕೊಂಡಾಣಾ) ಕೋಟೆಯು ಕೇವಲ ಕಲ್ಲು-ಬಂಡೆಗಳ ಕೋಟೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಧೈರ್ಯ, ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಅಸಾಧ್ಯವನ್ನು ಸಾಧ್ಯಗೊಳಿಸಿದ ಒಂದು ಅಮರ ಕಥೆಯ ಸಾಕ್ಷಿ. ಕ್ರಿ.ಶ. 1670ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 4ರ ಕಾರ್ಮೋಡ ತುಂಬಿದ ರಾತ್ರಿ, ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶ್ವಾಸಪಾತ್ರ ಸೇನಾನಿ ತಾನಾಜಿ ಮಾಲುಸಾರೆ ಕೇವಲ 50 ಸೈನಿಕರೊಂದಿಗೆ ಈ ಅಭೇದ್ಯ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಮೊಘಲರಿಂದ ಮರಳಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆದರೆ ಈ ಯಶಸ್ಸಿನ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ದುಃಖದ ಸತ್ಯವಿತ್ತು – ತಾನಾಜಿ ತನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರು.
ಪುರಂದರ್ ಸಂಧಾನದ ನಂತರ (1665), ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರು ಅನೇಕ ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ಮೊಘಲರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಕೊಂಡಾಣಾ ಕೋಟೆಯೂ ಅದರಲ್ಲೊಂದು. ಔರಂಗಜೇಬನ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಮೀರ್ಜಾ ರಾಜಾ ಜಯ್ ಸಿಂಗ್ನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ರಜಪೂತ ಸೇನಾನಿ ಉದಯಭಾನ್ ರಾಥೋಡ್ (ಉದಯ್ಭಾನ್ ಸಿಂಗ್ ರಾಥೋಡ್) ಕೋಟೆಯ ರಕ್ಷಣೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿದ್ದ. ಮೊಘಲ್ ಸೈನ್ಯದ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಲ್ಲಿ 1,400ರಿಂದ 5,000ರವರೆಗೆ ಇತ್ತು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಕೋಟೆಯ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ ಅದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಭದ್ರಗೊಳಿಸಿತ್ತು: ಕಡಿದಾದ ಬಂಡೆಗಳು, ಆಳವಾದ ಕಂದಕಗಳು, ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಡೆಗಳು.
ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರಿಗೆ ಈ ಕೋಟೆ ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವುದು ಕೇವಲ ಭೌಗೋಳಿಕವಲ್ಲ, ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ವಿಷಯವೂ ಆಗಿತ್ತು. ತಮ್ಮ ಮಗನ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ತಯಾರಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ತಾನಾಜಿ ಮಾಲುಸಾರೆಗೆ ಶಿವಾಜಿ ಈ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ವಹಿಸಿದರು. ತಾನಾಜಿ ಹೇಳಿದರು: “ಆದೇಶವಾದರೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ, ಆದರೆ ನನ್ನ ಮಗನ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಬರಬೇಕು.” ಶಿವಾಜಿ ಉತ್ತರಿಸಿದರು: “ತಾನಾಜಿ, ನಿನ್ನಂತಹ ಸಿಂಹ ಬೇಕು ಈ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ.”
ತಾನಾಜಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಕೋಲಿ ಮತ್ತು ಮಾವಳರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಕೋಟೆಯ ದುರ್ಬಲ ಭಾಗವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದರು – ಅದುವೇ ತಾನಾಜಿ ಕಡ (90 ಡಿಗ್ರಿ ಕಡಿದಾದ ಬಂಡೆ). ಮೊಘಲರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದ್ದರು ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಭೇದಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು.
ತಾನಾಜಿ ತಮ್ಮ ಸಹೋದರ ಸೂರ್ಯಾಜಿ ಮತ್ತು 300-500 ಮಾವಳ ಸೈನಿಕರೊಂದಿಗೆ ರಾತ್ರಿ ದಾಳಿ ಯೋಜಿಸಿದರು. ಹಗ್ಗದ ಏಣಿ ಬಳಸಿ ಅಥವಾ ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಕಥೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ‘ಘೋರ್ಪಡ್’ (ಉದ್ದನೆಯ ಉಡ) ಸಹಾಯದಿಂದ ಬಂಡೆಯನ್ನು ಹತ್ತಿದರು. ಹಗ್ಗ ಮುರಿದುಕೊಂಡು ಮತ್ತು ಕೈಜಾರಿ ಅನೇಕರು ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದರು. ಕೊನೆಗೆ ಉಳಿದಿದ್ದು ಕೇವಲ 50 ಸೈನಿಕರು ಮಾತ್ರ, ತಾನಾಜಿ ಮತ್ತು ಈ 50 ಸೈನಿಕರ ಗುಂಪು ಮೇಲೆ ತಲುಪಿತು. ಕಾವಲುಗಾರರನ್ನು ನಿಶ್ಶಬ್ದವಾಗಿ ಕೊಂದು ಕಲ್ಯಾಣ್ ದ್ವಾರ ತೆರೆಯಿತು.
ಆಗ ಕೋಟೆಯೊಳಗೆ ಭಯಂಕರ ಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಮರಾಠ ಸೈನಿಕರು ಕತ್ತಿ, ಭಾಲಾ ಮತ್ತು ಗೆರಿಲ್ಲಾ ತಂತ್ರದಿಂದ ಮೊಘಲರನ್ನು ಆಘಾತಗೊಳಿಸಿದರು.
ತಾನಾಜಿ ಮತ್ತು ಉದಯಭಾನ್ ರಾಥೋಡ್ ನಡುವೆ ಭೀಕರ ಸಮರ ನಡೆಯಿತು. ಉದಯಭಾನ್ ರಜಪೂತ ವೀರನಾಗಿದ್ದ; ತಾನಾಜಿ ಮಾವಳರ ಸಿಂಹ.
ತಾನಾಜಿಯ ಢಾಲು ಛಿದ್ರವಾಯಿತು; ಆದರೂ ಅವರು ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಹೋರಾಡಿದರು. ಉದಯಭಾನ್ನ ಹೊಡೆತದಿಂದ ತಾನಾಜಿಯ ಎಡಗೈ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು (ಕೆಲವು ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ). ರಕ್ತಸ್ರಾವದ ನಡುವೆಯೂ ತಾನಾಜಿ ತನ್ನ ಕೊನೆಯ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಉದಯಭಾನ್ನನ್ನು ಕೊಂದರು. ತಾನಾಜಿ ಸಹ ಗಾಯಗಳಿಂದ ಮೃತಪಟ್ಟರು.
ತಾನಾಜಿಯ ಮರಣದ ನಂತರ ಸೂರ್ಯಾಜಿ ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಮರಾಠ ಸೈನಿಕರು ಯುದ್ಧವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮೊಘಲ್ ಸೈನಿಕರು ಓಡಿಹೋದರು ಅಥವಾ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು.
ಯಶಸ್ಸು ಸಿಕ್ಕರೂ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರ ಹೃದಯ ಒಡದುಹೋಯಿತು. ಅವರು ಉಚ್ಚರಿಸಿದ ಮಾತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಜನರ ನಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ:”ಗಡ್ ಆಲಾ ಪಣ ಸಿಂಹ ಗೆಲಾ” (ಕೋಟೆ ಬಂತು, ಆದರೆ ಸಿಂಹ ಹೋಯಿತು.) ಈ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಕೊಂಡಾಣಾ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಸಿಂಹಗಡ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ತಾನಾಜಿಯ ಸಮಾಧಿ ಇಂದಿಗೂ ಕೋಟೆಯ ಮೇಲಿದೆ; ಅವರ ಪ್ರತಿಮೆಯು ಧೈರ್ಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ.
ಸಿಂಹದಂತಹ ವೀರತಾನಾಜಿ ಮಾಲುಸಾರೆ ಮಾವಳ್ ಪ್ರದೇಶದವರು. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಕುದುರೆ ಸವಾರಿ, ಕತ್ತಿವರಸೆ ಮತ್ತು ಪರ್ವತ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು. ಶಿವಾಜಿಯ ಬಾಲ್ಯದ ಸ್ನೇಹಿತ, ಜೀಜಾಬಾಯಿಯ ಮಗನಂತಹ ಪ್ರೀತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಅವರ ತ್ಯಾಗವು ಮರಾಠ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಯಿತು – ಈ ಗೆಲುವಿನ ನಂತರ ಅನೇಕ ಕೋಟೆಗಳು ಮರಾಠರ ವಶವಾದವು.ಈ ಕಥೆ ಕೇವಲ ಯುದ್ಧದ್ದಲ್ಲ; ಅದು ಒಬ್ಬ ಸಿಂಹದ ತ್ಯಾಗದಿಂದ ಒಂದು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಉದಯದ ಕಥೆ. ತಾನಾಜಿಯಂತಹ ವೀರರು ಇರುವವರೆಗೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಜ್ಯೋತಿ ಆರದು !ಜಯ್ ಭವಾನಿ, ಜಯ್ ಶಿವಾಜಿ!
Admin
ಸಮಾಜದ ಉತ್ತಮ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ನಾವು ನಿಮ್ಮ ಮುಂದಿಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿ, ಸ್ವೀಕರಿಸಿ. ನೀವು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಾಗ ನಾವು ಬೆಳೆಯಬಹುದು. ಒಳ್ಳೆಯ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗೆ ಸಮಾಜ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿದೆ ತಲುಪಿಸುವವರು ನಾವಾಗಬಾರದೇಕೆ?
ನ್ಯೂಸ್ 13 ಸಮಾಜದ ಧನಾತ್ಮಕ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ನಿಮಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಉತ್ತಮ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸಲು ನಿಮ್ಮ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಈ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನೀವೂ ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ.
News13 strives to publish and promote positive news/happenings and nationalistic thoughts. Join hands with us in this constructive cause. We hope and expect your co-operation in this objective of broadcasting news that shall keep up with quality journalism.
