ಅದಾಸ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ 1942: ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ರಮಣಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್ ಅವರ ಹುತಾತ್ಮತೆ

ಆಗಸ್ಟ್ 9, 1942 ರಂದು, ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳುವಳಿ ಭುಗಿಲೆದ್ದಿತು. ದಂಗೆಯನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ಬ್ರಿಟಿಷರು ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದರು, ಮತ್ತು ಅವರ ಮೊದಲ ಗುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್. ಬ್ರಿಟಿಷರು ಪಟೇಲ್ ಅವರನ್ನು ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಘಟಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು ಮತ್ತು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಸಾಮೂಹಿಕ ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವ ಅವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಭಯಪಟ್ಟರು. ಕೇವಲ ಒಂದು ದಿನದ ಮೊದಲು, ಬಾಂಬೆಯ ಗೋವಾಲಿಯಾ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ, ಅವರು ನಾಗರಿಕ ಅಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವಂತೆ ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸುವ ಪ್ರಬಲ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದ್ದರು. ದಮನಕಾರಿ ಕ್ರಮವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದ ಪಟೇಲ್, ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರನ್ನು ಜೈಲಿಗೆ ಹಾಕಿದರೂ ಸಹ ಚಳುವಳಿಯ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. ಅಭಿಯಾನದ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಬ್ರಿಟಿಷರು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 5:00 ಗಂಟೆಗೆ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಅಹ್ಮದ್‌ನಗರ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಿದರು.

ಪಟೇಲ್ ಅವರ ಬಂಧನದ ಸುದ್ದಿ ಹರಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಗುಜರಾತ್‌ನಾದ್ಯಂತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹೋರಾಟವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ರಹಸ್ಯ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು, ಭೂಗತ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಸಂದೇಶವು ಹರಡುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. 

ಬರೋಡಾದ 34 ಯುವ ದೇಶಭಕ್ತರ ಗುಂಪು ಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಮೆರವಣಿಗೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಲ್ಲರ ನಡುವೆ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ..ಅವನೇ  ಧರ್ಮಜ್‌ನ ರಮಣಭಾಯ್ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಭಾಯ್ ಪಟೇಲ್. ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾಯಕರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದರು. ವಡೋದರಾವನ್ನು ಬಿಡುವ ಮೊದಲು, ತಮ್ಮ ಸಹೋದರನೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ್ದ ರಮಣಭಾಯ್,  “ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಮತ್ತು ಮನೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುವ ಬಗ್ಗೆ ಖಚಿತವಿಲ್ಲ, ನನಗೆ ಏನಾದರೂ ಸಂಭವಿಸಿದರೆ, ನನ್ನ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಮಗನನ್ನು ನೀನೆ ನೋಡಿಕೋ” ಎಂದಿದ್ದರು. ದೂರದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ಮಾತುಗಳು ಪ್ರಖರವಾಗಿದ್ದವು. ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ, ರಮಣಭಾಯ್ ಸುಡುವ ಸೂರ್ಯನ ಕೆಳಗೆ ಬರಿಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಾ, ಕರಪತ್ರಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುತ್ತಾ, ಗ್ರಾಮಸ್ಥರನ್ನು ಎದ್ದೇಳಲು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಾ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿದರು. ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರ ಬಂಧನವು ಚಳುವಳಿಯ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಜನರಿಗೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ರತಿ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಕರಪತ್ರಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಿದರು, ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಧಿಕ್ಕರಿಸುವಂತೆ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು ಮತ್ತು ನಾಯಕರ ಬಂಧನವು ಚಳುವಳಿಯ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಥೈಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರಿಗೆ ನೆನಪಿಸಿದರು.

ದಿನಗಳ ಕಾಲ, ರಮಾಭಾಯಿ ದಣಿವರಿಯಿಲ್ಲದೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಆಗಾಗ್ಗೆ ಊಟ ಮತ್ತು ವಿಶ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಂಧನದ ಅಪಾಯ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅವರನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿತು, ಆದರೂ ಅವರು ಮತ್ತು ಇತರ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳು ದೃಢನಿಶ್ಚಯ, ಏಕತೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವು ಯಾವುದೇ ತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಅಚಲ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಮುಂದುವರೆದರು. ಆಗಸ್ಟ್ 18, 1942 ರ ಸಂಜೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ದಣಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಆಡಾಸ್‌ನ ಸಣ್ಣ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ತಲುಪಿದರು, ಮತ್ತು ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ನಡೆದು ಅವರ ಪಾದಗಳು ನೋಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿದಿರದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪೊಲೀಸರು ಈಗಾಗಲೇ ಅವರ ಚಲನವಲನಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು. ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ, ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸರು ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದರು.. ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಆಡಳಿತಗಾರರಿಗೆ, ಈ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ದೇಶಭಕ್ತರಲ್ಲ, ಅವರು “ದಂಗೆಕೋರರು”. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಗುಂಡುಗಳಿಗಿಂತ‌ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಈ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೆದರುತ್ತಿತ್ತು.

ರಮಣಭಾಯ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳು ಆಡಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಕರಪತ್ರಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದಾಗ, ಭಾರೀ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿತ್ತು. ಮಸುಕಾದ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ರೈಫಲ್‌ಗಳು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಕಮಾಂಡಿಂಗ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಬೊಗಳಿದರು, “ನಿಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಶರಣಾಗಿಸಿ! ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಿರೀಟದ ಮುಂದೆ ಮಂಡಿಯೂರಿ!”

ಆದರೆ ರಮಣಭಾಯ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತರು ಮಂಡಿಯೂರಿ ನಿಲ್ಲಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ದ್ಯೋತಕವಾಗಿ  ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಮಾನವ ಗೋಡೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. “ಭಾರತ ಬಿಟ್ಟು ತೊಲಗಿ! ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿ!” ಎಂಬ ಅವರ ಧ್ವನಿಗಳು ಒಂದೇ ಸಮನೆ ಏರಿದವು. ಗುಂಡುಗಳು ಮೊಳಗಿದವು. ಗುಂಡುಗಳು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿದು ನಿರಾಯುಧ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಎದೆಯನ್ನು ಚುಚ್ಚಿದವು.

ರಮಣಭಾಯ್ ರೈಲ್ವೆ ಹಳಿಗಳ ಬಳಿ ಬಿದ್ದರು, ಅವರ ರಕ್ತವು ಆಡಾಸ್‌ನ ಮಣ್ಣನ್ನು ಕಲೆ ಮಾಡಿತು. ಅವರ ನಾಲ್ವರು ಸಹಚರರು ಅವರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕುಸಿದು ಬಿದ್ದರು, ಜೀವ ಕಳೆದುಹೋದರೂ ಅವರ ಧ್ವನಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಗಳನ್ನು ಕೂಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಕಿರುಚಿದರು. ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಭಯದಿಂದ ಕೂಗಿದರು. ಆದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರೈಫಲ್‌ಗಳು ನಿಲ್ಲಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ವಿವೇಚನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿದರು, ಅವರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಘೋಷಣೆಗಳನ್ನು ಮೌನಗೊಳಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಇದು ಯುದ್ಧವಲ್ಲ. ಇದು ಮುಗ್ಧತೆಯ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡವಾಗಿತ್ತು. ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತವಾದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ನಿರಾಯುಧ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಕೊಲೆ ಮಾಡಿತ್ತು, ಅವರ ಏಕೈಕ ಅಪರಾಧವೆಂದರೆ ಕರಪತ್ರಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಿದ್ದು ಮತ್ತು ಘೋಷಣೆಗಳನ್ನು ಕೂಗಿದ್ದು. ಈ ಘಟನೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ರಾಕ್ಷಸೀಕೃತ್ಯವನ್ನು ನಮಗೆ ನೆನಪಿಸಿಕೊಡುತ್ತದೆ.