ರೈಲ್ವೇ ಫ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದ್ದರು ಡಾ. ಸತ್ಯಪಾಲ್

1919ರ ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಘಟನೆಗಳು ದೊಡ್ಡ ಕ್ರಾಂತಿಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟವು. ಅಂತಹದ್ದೇ ಒಂದು ಆಸಕ್ತಿಕರ ಆದರೆ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಮರೆಮಾಚಲ್ಪಟ್ಟ ಘಟನೆ ಡಾ. ಸತ್ಯಪಾಲ್ ಅವರ ರೈಲ್ವೆ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಟಿಕೆಟ್ ಪ್ರತಿಭಟನೆ. ಇದು ಅಮೃತಸರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿ, ರೌಲತ್ ಕಾಯ್ದೆ ವಿರೋಧಿ ಚಳವಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಜಲ್ಲಿಯನ್‌ವಾಲಾ ಬಾಗ್ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಡಿ ಬರೆಯಿತು.

ಡಾ. ಸತ್ಯಪಾಲ್ ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ಹೋರಾಟ

ಡಾ. ಸತ್ಯಪಾಲ್ (1885–1954) ಅಮೃತಸರದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವೈದ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಕೇಂಬ್ರಿಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು. ರೌಲತ್ ಕಾಯ್ದೆ ವಿರೋಧಿ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಡಾ. ಸೈಫುದ್ದೀನ್ ಕಿಚ್ಲೂ ಅವರೊಂದಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ನಾಯಕರಾಗಿ ಹೆಸರು ಪಡೆದರು. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, 1919ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಜನರ ಹೃದಯಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದರು – ಅದು ಅಮೃತಸರ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಟಿಕೆಟ್ ವಿವಾದದ ಮೂಲಕ.

ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಟಿಕೆಟ್ ಪ್ರತಿಭಟನೆ (1919)

ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಬೀಳ್ಕೊಡಲು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಗತಿಸಲು ಅವರ ಸಂಬಂಧಿಕರಿಗೆ, ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅಮೃತಸರ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ನಿಯಮ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದರು: ಭಾರತೀಯರಿಗೆ (“ನೇಟಿವ್” ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವವರಿಗೆ) ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡದಂತೆ ಅಥವಾ ಅತ್ಯಧಿಕ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದರು. ಯುರೋಪಿಯನ್ನರಿಗೆ ಉಚಿತ ಅಥವಾ ಸುಲಭ ಪ್ರವೇಶವಿತ್ತು.

ಬ್ರಿಟಿಷರು ಇದನ್ನು “ಅತಿಯಾದ ಜನಸಂದಣಿ ತಪ್ಪಿಸಲು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಕ್ರಮ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಆದರೆ ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿ ಎಂದು ಜನರು ಭಾವಿಸಿದರು. ರೈಲು ಪ್ರಯಾಣದ ಸಂದರ್ಭ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು ಅವರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಕ್ಕಾಗಿತ್ತು. ಈ ಭೇದಭಾವದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಡಾ. ಸತ್ಯಪಾಲ್ ಮುಂದಾದರು.

ಅವರು ಸಭೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿ, ಶಾಂತಿಯುತ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿದರು. ಸ್ಟೇಷನ್ ಸೂಪರಿಂಟೆಂಡೆಂಟ್ ಮತ್ತು ರೈಲ್ವೆ ಆಡಳಿತದ ವಿರುದ್ಧ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಿದರು. ಈ ಹೋರಾಟ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು – ನಿಯಮ ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಅಥವಾ ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಅಮೃತಸರದ ಜನರು ಡಾ. ಸತ್ಯಪಾಲ್ ಅವರನ್ನು ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ, ಜನಪ್ರಿಯ ನಾಯಕರನ್ನಾಗಿ ನೋಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು.

ರೌಲತ್ ಕಾಯ್ದೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕ

ಈ ಸ್ಥಳೀಯ ಯಶಸ್ಸು ಡಾ. ಸತ್ಯಪಾಲ್ ಅವರನ್ನು ಅಮೃತಸರದ ಪ್ರತಿರೋಧದ ಮುಖವಾಗಿ ಮಾಡಿತು. ಡಾ. ಸೈಫುದ್ದೀನ್ ಕಿಚ್ಲೂ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಅವರು ರೌಲತ್ ಕಾಯ್ದೆ (ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ವಿಚಾರಣೆ ಇಲ್ಲದೆ ಬಂಧನ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುವ ಕಾಯ್ದೆ) ವಿರುದ್ಧ ದೊಡ್ಡ ಚಳವಳಿ ನಡೆಸಿದರು. ಪಂಜಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದು ಭಾರಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

ಏಪ್ರಿಲ್ 10, 1919ರಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಕಮಿಷನರ್ ಭಯಪಟ್ಟು ಅವರನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಬಂಧಿಸಿ ಧರ್ಮಶಾಲಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು. ಇದರ ಸುದ್ದಿ ತಿಳಿದ ಅಮೃತಸರದ ಜನರು ರಸ್ತೆಗಿಳಿದರು. ಏಪ್ರಿಲ್ 13, 1919ರಂದು ಬೈಸಾಖಿ ಹಬ್ಬದಂದು ಜಲ್ಲಿಯನ್‌ವಾಲಾ ಬಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಸೇರಿದರು – ಡಾ. ಸತ್ಯಪಾಲ್ ಮತ್ತು ಕಿಚ್ಲೂ ಅವರ ಬಿಡುಗಡೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು ರೌಲತ್ ಕಾಯ್ದೆ ವಿರೋಧಿಸಲು.

ಜನರ ಮೇಲೆ ಜನರಲ್ ರೆಜಿನಾಲ್ಡ್ ಡೈಯರ್ ಆದೇಶದಂತೆ ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದರು. ಸಾವಿರಾರು ಮಂದಿ ಸತ್ತರು, ಗಾಯಗೊಂಡರು. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ತಿರುವು.

ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ‌

ರೈಲ್ವೆ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಟಿಕೆಟ್ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ದೈನಂದಿನ ದುಃಖಗಳನ್ನು – ವರ್ಣಭೇದ, ಭೇದಭಾವ – ಹೇಗೆ ದೊಡ್ಡ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳವಳಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ. ಡಾ. ಸತ್ಯಪಾಲ್ ಅವರಂತಹ ನಾಯಕರು ಇಂತಹ ಚಿಕ್ಕ ಗೆಲುವುಗಳ ಮೂಲಕ ಜನರ ವಿಶ್ವಾಸ ಗಳಿಸಿ, ಸ್ವರಾಜ್ಯದ ದೊಡ್ಡ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ತಯಾರಿ ಮಾಡಿದರು.

ಇದು ಕೇವಲ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳ ಬಗ್ಗೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಸ್ವಾಭಿಮಾನ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹೋರಾಟದ ಆರಂಭಿಕ ಅಧ್ಯಾಯ. ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ನಿಯಮದ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯೇ ಜಲ್ಲಿಯನ್‌ವಾಲಾ ಬಾಗ್‌ನ ದುರಂತಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.