ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ತಿಂಡಿಗಳಿಂದ 300 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಯ ಆರ್ಥಿಕತೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ ಸಾವಿತ್ರಮ್ಮ

ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಹಬ್ಬವು ಆಂಧ್ರ, ತೆಲಂಗಾಣ, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಕೇವಲ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉತ್ಸವವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ಅದು ಒಂದು ಚೈತನ್ಯಮಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಇರುವ ಅವಕಾಶವೂ ಹೌದು. ಡಿಸೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯದ ವಾರದಿಂದ ಜನವರಿ 14ರವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಈ ಹಬ್ಬದ ಋತುವು, ತೆಲುಗು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ‘ಪಿಂಡಿ ವಂತಲು’ ಎಂದು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಖಾದ್ಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಸಾವಿರಾರು ಮಹಿಳೆಯರ ಬದುಕನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹಬ್ಬದ ತಿಂಡಿಗಳು ಕೇವಲ ಸಿಹಿ-ಕಹಿ ಸುವಾಸನೆಗಳ ಸಂಗಮವಲ್ಲ; ಅವು ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣದ ಪ್ರತೀಕಗಳೂ ಹೌದು. ಇಂತಹ ಅದ್ಭುತ ಕಥೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಾವಿತ್ರಮ್ಮ ಅವರ ಪಯಣವು ಒಂದು ರೋಚಕ ಕಥೆಯೇ ಆಗಿದೆ. 1997ರಲ್ಲಿ, ಮನೆಯ ಸಾಧಾರಣ ಮಿಕ್ಸರ್ ಮತ್ತು ಮೂರು ಗ್ಲಾಸ್ ಅಕ್ಕಿಯೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಕಥೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ, ತೆಲಂಗಾಣದ ಪ್ರೀತಿಯ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ತಿಂಡಿಗಳಾದ ಸಕಿನಾಲು, ಅರಿಸೆಲು ಮತ್ತು ಲಡ್ಡುಗಳನ್ನು ಕೈಯಾರೆ ತಯಾರಿಸಿ, ತೆಲಂಗಾಣ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ  ಅವರು “ಸಕಿನಾಲ ಸಾವಿತ್ರಮ್ಮ” ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಸಾವಿತ್ರಮ್ಮರಂತಹ ಮಹಿಳೆಯರು ತೆಲುಗು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ತಿಂಡಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಲಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಸ್ಫೂರ್ತಿದಾಯಕ ಗಾಥೆ.

ಸಾಧಾರಣ ಅಡುಗೆಮನೆಯಿಂದ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಸಾವಿತ್ರಮ್ಮ ಬೆಳೆದ ಕಥೆಯ ಹಿಂದೆ ಅವರ ಪರಿಶ್ರಮವಿದೆ. ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಅವರಿಗೆ ಅವರ ಮನೆಯ ಸರಳ ಅಡುಗೆಮನೆಯೇ ಕನಸುಗಳ ತೊಟ್ಟಿಲಾಗಿತ್ತು. ಅಡುಗೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಹಜವಾದ ಉತ್ಸಾಹ ಹೊಂದಿದ್ದ ಈ ಗೃಹಿಣಿ, ತಮ್ಮ ಪಾಕಕಲೆಯಿಂದಾಗಿ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರಿಂದ ಅಪಾರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದರು. ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಿದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತಿಂಡಿಗಳಾದ ಪಿಂಡಿ ವಂತಕಲು ಅವರ ಖಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಮಸಾಲೆಗಳ ಅನನ್ಯ ಮಿಶ್ರಣ, ಪದಾರ್ಥಗಳ ತಾಜಾತನ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತಯಾರಿಕೆಯು ಅವರ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳಿಗೆ ಅದ್ಭುತ ಸುವಾಸನೆಯನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು.

ಕುಟುಂಬದಿಂದ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೊಸೆ ವಿ. ರೇಣುಕಾ ಅವರಿಂದ ಪಡೆದ ನಿರಂತರ ಪ್ರೇರಣೆಯೊಂದಿಗೆ, ಸಾವಿತ್ರಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಹವ್ಯಾಸವನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಕನಸಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದರು. ಸರಳ ಆರಂಭದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಈ ಪ್ರಯತ್ನವು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಸಾವಿತ್ರಮ್ಮ ಮತ್ತು ರೇಣುಕಾ ಒಟ್ಟಿಗೆ ನೆರೆಹೊರೆಯವರು ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರಿಗಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿತ್ತು –ಮಿಕ್ಸರ್ ಗ್ರೈಂಡರ್ ಬಳಸಿ ದಿನಕ್ಕೆ ಕೇವಲ 2 ಕಿಲೋಗ್ರಾಂಗಳಷ್ಟೇ ಸಿಹಿತಿಂಡಿ ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಸಾವಿತ್ರಮ್ಮ ಅವರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಖಾದ್ಯಗಳ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಅವರ ಕೆಲಸದ ವಿಸ್ತಾರವೂ ಹರಡಿತು. 2005ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಇಬ್ಬರು ಮಹಿಳೆಯರ ಸರಳ ಪ್ರಯತ್ನವು ಸಣ್ಣ ಆದರೆ ಉತ್ಸಾಹಪೂರ್ಣ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ದೊಡ್ಡ ಬ್ಯಾಚ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಸಾವಿತ್ರಮ್ಮ ಕುಟುಂಬವು ಅಡುಗೆಮನೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮ ಉಪಕರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಆದರೆ 2010ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಬೇಡಿಕೆ ಭಾರೀ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡ ಪರಿಣಾಮ ಇವರ ಉದ್ಯಮ ಮನೆಯ ಅಡುಗೆಮನೆಯನ್ನು ಮೀರಿದ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪಿತು. 2012ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನ ನಾಚರಂ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೊಸ, ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು.

ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಪಯಣವು ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ ಸಾಗಿ 2018ರಲ್ಲಿ ಸಾವಿತ್ರಮ್ಮ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು, ಇದು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಅವರ ನೆಚ್ಚಿನ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಆರ್ಡರ್ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಿತು. ಇಂದು, ಈ ಉದ್ಯಮವು ನಾಲ್ಕು ಶಾಖೆಗಳಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 100 ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಸಾವಿತ್ರಮ್ಮರಂತಹ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಖಾದ್ಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ತೆಲುಗು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ. ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಋತುವಿನ 20-25 ದಿನಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆರ್ಥಿಕ ಉತ್ಕರ್ಷವು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಅಲ್ಪಕಾಲದಲ್ಲಿ, ತೆಲಂಗಾಣ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಾದ್ಯಂತ ತಿಂಡಿಗಳ ಮಾರಾಟವು 300 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಮೀರಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ತಿಂಡಿ ಉದ್ಯಮದ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರು ಈ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಸುಮಾರು 65%–70% ರಷ್ಟು ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ, ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆ 20,000 ರೂಪಾಯಿಗಳವರೆಗೆ ಗಳಿಸಬಹುದು.

ಮಹಿಳೆಯರ ಕೈಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಖಾದ್ಯಗಳಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆಯು ಇಂದು ಭಾರತದ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಯುಎಸ್, ಯುಕೆ, ಕೆನಡಾ, ಸಿಂಗಾಪುರ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯರು  ಹಬ್ಬದ ತಿಂಡಿಗಳಿಗಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಆರ್ಡರ್‌ಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. “ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಸಿಹಿ ಬುಟ್ಟಿಗಳು” ಸ್ವಿಗ್ಗಿ, ಜೊಮಾಟೊ, ಅಮೆಜಾನ್ ಮತ್ತು ಫ್ಲಿಪ್‌ಕಾರ್ಟ್‌ನಂತಹ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿವೆ. ಈ ಋತುಮಾನದ ಜೀವನೋಪಾಯವು ಮಹಿಳೆಯರ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನೂ ಉನ್ನತೀಕರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಖಾದ್ಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಪೀಳಿಗೆಯ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು ಇಂದು ನಿಜವಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಂತಹ ವೃತ್ತಿಪರ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಯುವತಿಯರು ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗಿಂತ ಸ್ವ-ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ತಮ್ಮ ಆನುವಂಶಿಕ ಪಾಕಶಾಲೆಯ ಕರಕುಶಲತೆಯನ್ನು ಬಲವಾದ ಆದಾಯದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ವ್ಯವಹಾರಗಳಾಗಿ ರೂಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.