ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1947: ಗುರುಜಿ ಗೋಲ್ವಾಲ್ಕರ್ ಅವರ ಒಂದು ಸಲಹೆ ಮಹಾರಾಜ ಹರಿ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತ್ತು

ಆಗ ಭಾರತ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕೇವಲ ಎರಡು ತಿಂಗಳುಗಳಷ್ಟೇ ಕಳೆದಿದ್ದರೂ, ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿಭಜನೆಯ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧತೆ ಇನ್ನೂ ಆವರಿಸಿತ್ತು. 

ಅಕ್ಟೋಬರ್ 17, 1947 ರಂದು, ದೆಹಲಿಯ ಸಫ್ದರ್ಜಂಗ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ, ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್ ಸರಸಂಘಚಾಲಕ ಗುರೂಜಿ ಮಾಧವ ಸದಾಶಿವ್ ಗೋಲ್ವಾಲ್ಕರ್ ಅವರು ಶ್ರೀನಗರಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ವಿಮಾನ ಹತ್ತಿದರು.

ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ರಾಜಕೀಯ ಭೇಟಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಭಾರತದ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್ ಅವರು ಗುರೂಜಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಧ್ಯೇಯವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅದು  ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಮಹಾರಾಜ ಹರಿ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸೇರುವಂತೆ ಮನವೊಲಿಸುವುದು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಗುರೂಜಿಯವರ ವಿಮಾನ ಶ್ರೀನಗರದಲ್ಲಿ ಇಳಿಯಿತು. ಯಾವುದೇ ಅಬ್ಬರ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಲ್ಲದೆ, ಅವರು ನೇರವಾಗಿ ತಮ್ಮ ನಿಗದಿತ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು.

ಮರುದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 18, 1947 ರಂದು, ಗುರೂಜಿ ಶ್ರೀನಗರ ರಾಜಭವನಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಮಹಾರಾಜ ಹರಿ ಸಿಂಗ್, ರಾಜಕುಮಾರ ಕರಣ್ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೆಹರ್ ಚಂದ್ ಮಹಾಜನ್ ಅಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು. ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಗಳು ಆಧುನಿಕ ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದವು.

ಮಹಾರಾಜರು ತಮ್ಮ ಸಂದಿಗ್ಧತೆಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದರು. “ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ಜನರು ಬಹುಶಃ ನನ್ನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದಿರಬಹುದು. ನನ್ನ ರಾಜ್ಯವು ತೊಂದರೆಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗಗಳು ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿ ಮತ್ತು ಸಿಯಾಲ್ಕೋಟ್ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ನಮ್ಮ ಏಕೈಕ ಪ್ರಮುಖ ವಾಯು ಸಂಪರ್ಕ ಲಾಹೋರ್ ಮೂಲಕವಿದೆ. ನಾನು ಭಾರತವನ್ನು ಸೇರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರೆ, ನನ್ನ ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು? ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಎರಡೂ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಅಗಾಧ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೇರುತ್ತಿವೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ನನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿರಿಸುವುದು ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.”

ಗುರೂಜಿ ಶಾಂತ ಆದರೆ ದೃಢವಾದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ ಹರಿಸಿಂಗ್‌ ಮಾತನ್ನು ಆಲಿಸಿ ನಂತರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರು.

“ಮಹಾರಾಜ, ಇತಿಹಾಸದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ, ಸುರಕ್ಷಿತವೆಂದು ತೋರುವ ಮಾರ್ಗವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಅಪಾಯದ ಮೂಲವಾಗುತ್ತದೆ. ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು. ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದು. ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಹಾಕಬಹುದು. ಆದರೆ ರಾಜ್ಯದ ಭದ್ರತೆಯೇ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದರೆ, ಆ ರಸ್ತೆಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಯಾವ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ? ಇದು ಕೇವಲ ಸಾಮಾನ್ಯ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ರಾಜ್ಯವಲ್ಲ. ಇದು ಭಾರತದ ಉತ್ತರದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವು ಘೋಷಣೆಯ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಅದನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಇಂದು, ಮಹಾರಾಜ, ನೀವು ಕೇವಲ ವರ್ತಮಾನಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ನೀವು ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದೀರಿ, ಅಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ನಿರ್ಧಾರವು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ” ಎಂದರು.

ಚರ್ಚೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾಜರಿದ್ದ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೆಹರ್ ಚಂದ್ ಮಹಾಜನ್, ಗುರೂಜಿಯವರ ವಾದಗಳನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ಕ್ರಮೇಣ, ಮಹಾರಾಜರ ಅನೇಕ ಅನುಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ಭಯಗಳು ಮಸುಕಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು.

ದೀರ್ಘ ಮತ್ತು ತೀವ್ರವಾದ ಚರ್ಚೆಯ ನಂತರ, ಮಹಾರಾಜ ಹರಿ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಗುರೂಜಿಗೆ ಹೇಳಿದರು: “ನಾನು ನಿಮ್ಮ ತಾರ್ಕಿಕತೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪುತ್ತೇನೆ. ನಾನು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಕ್ರಮ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ” ಎಂದರು. ಇದು ಮಹಾರಾಜರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸೇರುವ ಬಗ್ಗೆ ಒಲವು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸೂಚನೆಯೂ ಆಗಿತ್ತು.

ಸಂದೇಶವನ್ನು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸರ್ದಾರ್ ಪಟೇಲ್ ಅವರಿಗೆ ತಕ್ಷಣ ತಲುಪಿಸಲಾಯಿತು. ಗುರೂಜಿಯವರ ಧ್ಯೇಯವು ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ಅವರು ದೆಹಲಿಗೆ ಮರಳಿದರು. ಆದರೆ ಘಟನೆಗಳು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ವೇಗವಾಗಿ ಸಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ಮಹಾರಾಜರು ಭಾರತದ ಕಡೆಗೆ ಒಲವು ತೋರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ವರದಿಗಳು ಹೊರಬಿದ್ದಂತೆ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22, 1947 ರಂದು, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಬೆಂಬಲಿತ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪಡೆಗಳು ಬುಡಕಟ್ಟು ದಾಳಿಕೋರರ ಸೋಗಿನಲ್ಲಿ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಮೇಲೆ ಹಠಾತ್ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು.

ರಾಜ್ಯವು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಉಳಿಯಬಹುದೆಂಬ ಚಿಕ್ಕ ಅನಿಸಿಕೆಯನ್ನು ಕೂಡ ದಾಳಿಯು ನಾಶಮಾಡಿತು. ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರಕ್ಕೆ ತುರ್ತಾಗಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಹಾಯದ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ಆದರೆ, ರಾಜ್ಯವು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ ನಂತರವೇ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು. ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ ಮಹಾರಾಜ ಹರಿ ಸಿಂಗ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 26, 1947 ರಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಭಾರತದ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳ್ಳುವ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು.

ಮರುದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 27 ರಂದು, ಭಾರತೀಯ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಶ್ರೀನಗರಕ್ಕೆ ವಿಮಾನದ ಮೂಲಕ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕಣಿವೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಇತಿಹಾಸದ ಹಾದಿ ಬದಲಾಯಿತು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1947 ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀನಗರದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿದ ಬಾಗಿಲುಗಳ ಹಿಂದೆ ನಡೆದ ಸಂಭಾಷಣೆ ಭಾರತದ ಏಕತೆಯ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಯಿತು. ಜಮ್ಮು, ಕಾಶ್ಮೀರ ಮತ್ತು ಲಡಾಖ್ ಭಾರತದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದ ಘಟನೆಗಳ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಕ್ಷಣವೂ ಆಗಿದೆ.