ಮೇಡಂ ಭಿಕಾಜಿ ಕಾಮಾ ಅವರ 1907 ರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಧ್ವಜಾರೋಹಣದ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರೇರಣೆ

ಭಾರತ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗುವ ನಲವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಮೊದಲೇ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ವಜ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಹಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಎಂಬುದು ಅಚ್ಚರಿಯಾದರು ನಿಜ. ಆಗಸ್ಟ್ 22, 1907 ರಂದು, ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಪಾರ್ಸಿ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ತ್ರಿವರ್ಣ ಧ್ವಜವನ್ನು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಹಿಡಿದು ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುತ್ತಾ,…”ನೋಡಿ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಧ್ವಜ ಹುಟ್ಟಿದೆ! ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಯುವ ಭಾರತೀಯರ ರಕ್ತದಿಂದ ಇದನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದಾಗ ಸ್ಟಟ್‌ಗಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಿಕ್ಕಿರಿದಿದ್ದ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಮೌನ ಆವರಿಸಿತು.

ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಚಪ್ಪಾಳೆ ತಟ್ಟಿದರು. ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ, ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಧ್ವಜದ ಕೆಳಗೆ ಪ್ರಪಂಚದ ಮುಂದೆ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಅದನ್ನು ಹಿಡಿದ ಮಹಿಳೆಯೇ ಮೇಡಂ ಭಿಕಾಜಿ ಕಾಮಾ, ಆಕೆಯನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು “ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅರಾಜಕತಾವಾದಿ” ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕ್ಷಣ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದ್ದಲ್ಲ, ಅದು ಒಂದು ವರ್ಷದ ಹಿಂದೆಯೇ ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ವರ್ಷ 1905, ಲಾರ್ಡ್ ಕರ್ಜನ್ ಬಂಗಾಳವನ್ನು ತುಂಡರಿಸಿ ಭಾರತೀಯರನ್ನು ವಿಭಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಲು ಬಯಸಿದ್ದ.ಆದರೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಪ್ರತಿರೋಧದ ಅಲೆಯನ್ನು ಆತ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ವಿದೇಶಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಲಾಯಿತು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು ಮತ್ತು “ವಂದೇ ಮಾತರಂ” ಘೋಷಣೆ ಬಂಗಾಳದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿತು. ಈ ಚಳುವಳಿಯ ಮಧ್ಯೆ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡುವ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಧ್ವಜದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ನಾಯಕರು ಅರಿತುಕೊಂಡರು.

ಆಗಸ್ಟ್ 7, 1906 ರಂದು, ಭಾರೀ ಮಳೆಯ ನಡುವೆಯೇ ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಪಾರ್ಸಿ ಬಗಾನ್ ಚೌಕದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದಾಗ ಬಹುಕಾಲದ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಉತ್ತರವೊಂದು ದೊರೆತಿತ್ತು. ನಂತರ ಇತಿಹಾಸ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು. ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಯೂನಿಯನ್ ಜ್ಯಾಕ್ ಅಲ್ಲದ ಭಾರತೀಯ ತ್ರಿವರ್ಣವು ಭಾರತೀಯ ಜನಸಮೂಹದ ಹೆಮ್ಮೆಯಾಯಿತು. ಸಚೀಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಬೋಸ್ ಮತ್ತು ಸುಕುಮಾರ್ ಮಿತ್ರ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಇದು ಹಸಿರು, ಹಳದಿ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಅಡ್ಡ ಪಟ್ಟೆಗಳು, ಭಾರತದ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಎಂಟು ಕಮಲದ ಹೂವುಗಳು, “ವಂದೇ ಮಾತರಂ” ಪದಗಳು ಮತ್ತು ಏಕತೆಯ ಸಂದೇಶವಾಗಿ ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಅರ್ಧಚಂದ್ರನ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಧ್ವಜ ಏರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಸಾವಿರಾರು ಜನರು “ವಂದೇ ಮಾತರಂ!” ಎಂದು ಕೂಗಿದರು. ನಂತರ ಬ್ರಿಟಿಷರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು “ವಂದೇ ಮಾತರಂ” ಎಂಬ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಸಹ ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅವರು ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿದರಾದರೂ ಅವರಿಗೆ  ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.

ಆ ಕಲ್ಪನೆಯು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಯುರೋಪನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿತು. ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಹೇಮಚಂದ್ರ ಕನುಂಗೊ ಅವರು ಮೇಡಂ ಭಿಕಾಜಿ ಕ್ಯಾಮಾ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ತ್ರಿವರ್ಣ ಧ್ವಜವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದರು. ಅದರ ಚೈತನ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ “ವಂದೇ ಮಾತರಂ” ಅನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಇಟ್ಟು, ಅವರು ಹಸಿರು-ಹಳದಿ-ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕೇಸರಿ-ಹಳದಿ-ಹಸಿರು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಧ್ವಜದ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಮರುಜೋಡಿಸಿದರು. ಎಂಟು ಕಮಲದ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಸಪ್ತರ್ಷಿ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಏಕ ಕಮಲ ಮತ್ತು ಏಳು ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಯಾಗಿರುವ ಅರ್ಧಚಂದ್ರಾಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಧ್ವಜವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಹೊಸದಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಧ್ವಜದೊಂದಿಗೆ, ಅವರು ಭಾರತದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದ ಮುಂದೆ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲು ಸರಿಯಾದ ಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು

ಆ ಕ್ಷಣವು ಆಗಸ್ಟ್ 22, 1907 ರಂದು ಸ್ಟಟ್‌ಗಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಇಂಟರ್‌ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸೋಶಲಿಸ್ಟ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಂದಿತು. ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಮುಂದೆ, ಮೇಡಂ ಕಾಮಾ ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯು ಭಾರತದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹೇಗೆ ಬರಿದುಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಬಡತನದಲ್ಲಿ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಪ್ರಬಲ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಮಾತುಗಳು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ದಿಗ್ಭ್ರಮೆಗೊಳಿಸಿದವು:

“ಇಂತಹ ಬಡತನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನಮ್ಮ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಮೂವತ್ತೈದು ಮಿಲಿಯನ್ ಪೌಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ದೋಚಲಾಗುತ್ತಿದೆ.  ಶ್ರೀಮಂತ ದೇಶವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸಲು ಆ ಸಂಪತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೂಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ, ಈ ಬಡತನದಿಂದಾಗಿ,ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಅರ್ಧ ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಸಾಯುತ್ತಾರೆ. ಹಿಂದೂಸ್ತಾನದ ರಕ್ತವನ್ನು  ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಹೀರುತ್ತಿದೆ” ಎಂದು ಆರ್ಭಟಿಸಿದರು.

ನಂತರ, ತಮ್ಮ ಭಾಷಣದ ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿ, ಅವರು ತ್ರಿವರ್ಣ ಧ್ವಜವನ್ನು ಹಾರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸಭಾಂಗಣವು ಚಪ್ಪಾಳೆಯಿಂದ ತುಂಬಿತು. ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ, ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಧ್ವಜದ ಕೆಳಗೆ ಪ್ರಪಂಚದ ಮುಂದೆ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ನಲವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತ್ರಿವರ್ಣ ಧ್ವಜವು ಕೆಂಪು ಕೋಟೆಯ ಮೇಲೆ ಏರಿತು. ಆದರೆ ಅದರ ಪ್ರಯಾಣ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ. ಅಆ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೇಡಂ ಭಿಕಾಜಿ ಕಾಮಾ ಭಾರತವು ಒಂದು ದಿನ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಘೋಷಿಸಿದ್ದರು.